Het ontbrekende element in de verfrissende toespraak van Marco Rubio in Athene
Marco Rubio in Athene. Bron afbeelding: YouTube.
Op 7 oktober hield minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio een belangrijke beleidsrede in Athene, Griekenland. Het was een verfrissend voorbeeld van een toespraak waarin zonder schroom de prestaties van de christenheid werden benadrukt.
Het Westen niet afbreken maar opbouwen
Het Westen werd daarin voorgesteld als een voortzetting van zijn christelijke traditie, die gekoesterd moet worden in plaats van gehaat, en in stand gehouden in plaats van afgebroken. De toespraak was er bovendien op gericht de NAVO te versterken, en niet te beperken, als middel om deze visie te verdedigen. De toespraak was goed geschreven in de traditionele stijl van het schrijven van toespraken, waarbij ruimschoots gebruik werd gemaakt van metaforen, citaten en historische voorbeelden. Zij was poëtisch, dramatisch en inspirerend. Het ministerie van Buitenlandse Zaken weet inderdaad nog steeds hoe men dergelijke toespraken moet opstellen en dergelijke belangrijke evenementen moet organiseren, wat deel uitmaakt van de diplomatieke kunst.
Indrukwekkend decor van de Akropolis
Zelfs de locatie was zorgvuldig gekozen. Het evenement vond buiten plaats, voor de Griekse ruïnes op de Pnyx, een historische heuvel met uitzicht op de Akropolis en het Parthenon, waar de democratie is ontstaan. De minister van Buitenlandse Zaken gebruikte dit indrukwekkende decor om herhaaldelijk te verwijzen naar de bijdrage van Griekenland aan de westerse cultuur en de rijke geschiedenis op te roepen van de plek waar hij stond.
Veel om van te houden
Er viel veel te waarderen in deze toespraak. In een samenleving die haar wortels heeft verloren, schetste de minister van Buitenlandse Zaken zonder omwegen de geschiedenis van het Westen in de lijn van Russell Kirks The Roots of American Order. Hij sprak over de Griekse, Romeinse, middeleeuwse en Engelse wortels van de westerse geest, waaruit „een gemeenschappelijke visie op de mens en zijn plaats in het universum“ voortvloeide. Dit perspectief legde de basis voor het idee van een natuurlijke orde, met een duidelijk begrip van begrippen als schoonheid, waarheid, „regels die voorschrijven hoe mensen zouden moeten leven“ en „objectieve normen en idealen om naar te streven“.
Karel de Grote en Sint-Thomas More
In deze tijden waarin alles tot „cancelling“ kan leiden, was de toespraak gedurfd in haar benadering. Zij raakte aan „verboden“ thema’s en historische figuren. De christenheid, bijvoorbeeld, mag in officiële discussies nooit in gunstige bewoordingen worden genoemd. Nog verrassender was zijn verwijzing naar de natuurwet als een essentieel onderdeel van de westerse orde. Rubio haalde verder de bijdragen aan van „Augustinus en Aquino“. Hij erkent terecht de invloed van Karel de Grote, de heilige Thomas More en zelfs de conquistador Hernán Cortés. De toespraak vormde een provocerende uitdaging voor het ‘woke’-establishment, dat alles wat westers is in twijfel trekt.
Lees ook: Lourdes, Karel de Grote en de bekering van een moslimstamhoofd
Een oproep tot uitmuntendheid en heldendom
Zijn oproep tot uitmuntendheid (excellence) en kwaliteit wordt zeer gewaardeerd. Hij hekelde een verzwakte cultuur die zich meer zorgen maakt over „het comfort van de slechtsten dan over het potentieel van de besten“, en die „de meest uitzonderlijke zaken onder ons gijzelt ten gunste van het gemiddelde, het gewone, het middelmatige.“ In een tijdperk van egoïsme riep minister van Buitenlandse Zaken Rubio op tot heldendom, eer, zelfopoffering en plichtsbesef, die „een onbreekbare loyaliteit aan de eigen code, de eigen zaak en het eigen land“ inboezemen.
Bevestiging van het nationale recht op ontwikkeling
De toespraak bevatte ook een beroep op de nationale identiteit en het recht van naties om hun eigen culturen en economieën te ontwikkelen zonder te worden beschaamd of gecanceld. Er werd inderdaad regelmatig verwezen naar het beleid van president Trump. Er waren de bekende nationalistische thema’s van de regering-Trump die oproepen tot het veiligstellen van economische onafhankelijkheid, het doen gelden van soevereiniteit en het bevestigen van de nationale identiteit.
Waarschuwing voor het Westen
Rubio plaatste deze overwegingen in de context van de westerse beschaving en benadrukte de noodzaak om „onze instellingen en onze allianties te herbouwen“ om het hoofd te bieden aan de dreiging van nieuwe, kwetsbare tijden. De toespraak eindigde dan ook met de waarschuwing dat wat vandaag wordt besloten, „zal bepalen of het Westen zijn plaats aan het hoofd van de wereld behoudt of zich neerlegt bij een toekomst van verval, onderwerping en achteruitgang“.
Het ontbrekende essentiële element
Dat een Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken deze verwaarloosde thema’s van uitmuntendheid, heldendom en plicht aan de orde stelde, was zowel verrassend als verfrissend. Er ontbrak echter een element in de toespraak van de minister van Buitenlandse Zaken. Er ontbrak iets essentieels, iets dat benadrukt had moeten worden om gehoor te vinden voor deze oproepen tot heldendom en uitmuntendheid. Dezelfde leemte is terug te vinden in een groot deel van de nationalistische literatuur die erop gericht is de westerse waarden nieuw leven in te blazen.
Geen christenheid zonder Christus
De toespraak prees de ontwikkelingen van de christelijke beschaving die aan de basis stond van het Westen. De christenheid kan echter alleen voortkomen uit Christus. De christelijke beschaving is niet alleen een culturele verworvenheid, maar een levenswijze die is gecentreerd rond de persoon van Christus en de naleving van Gods wet. In de toespraak werd geen enkele keer naar God verwezen. De enige verwijzing naar Christus bleef beperkt tot een citaat uit „het evangelie van Jezus Christus“. Er werd geen melding gemaakt van de katholieke Kerk, die een centrale rol heeft gespeeld bij de ontwikkeling en verspreiding van deze christelijke westerse beschaving.
Nationalistisch cultuurchristendom mist geloofsinhoud
Veel nationalistisch denken concentreert zich dus op de glorieuze uiterlijke kenmerken van de christenheid, zonder terug te keren naar Christus en Zijn wet. Het begint aan goddeloze kruistochten zonder het kruis van Christus. In het voorgestelde herstel wordt de christelijke geest eerder een kenmerk van culturele identiteit dan het kloppende hart ervan. De neiging bestaat erin de christenheid te beperken tot een beschavingsprestatie, waarbij de universele opdracht „Gaat dan heen en maakt alle volken tot mijn leerlingen“ (Matt. 28:19) wordt vergeten.
Bestel kosteloos: Revolutie en Contrarevolutie (eBook)
(Artikel gaat verder onder deze boodschap)
Als er één boek is dat licht kan schijnen in de postmoderne duisternis, dan is het dit boek: Revolutie en Contrarevolutie van katholiek denker professor Plinio Corrêa de Oliveira. “Als de Revolutie wanorde is, is Contrarevolutie het herstel van Orde.” – Bestel het nu kosteloos!
Christus is Koning
Een dergelijke goddeloze visie zal niet leiden tot het gewenste herstel, omdat Christus de onvervangbare hoeksteen van een dergelijke inspanning is (zie Jes. 28:16). De Heilige Moeder is de moederlijke bron van goedheid en liefde. De Kerk is de hoedster van Gods Wet en de bevorderaarster van christelijke naastenliefde, die allen tot broeders en zusters in Christus maakt. Zonder deze naastenliefde wordt een sociale orde kil en zelfs onderdrukkend, gedomineerd door een sterke man. Toespraken zoals die van minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio wijzen in de juiste richting. Indien er echter sprake moet zijn van een terugkeer naar orde, moeten zij ook Christus bevestigen als de welwillende God en Koning die Hij is.
Laatst bijgewerkt: 16 oktober 2026 08:02