Spelen er in de toekomst nog kinderen op straat in deze Nederlandse woonwijk?
Demografie: willen we meer gezinnen, of meer eenpersoonswoningen?
Nederland heeft teveel eengezinswoningen. Dat stelt ABN Amro in een rapport dat vrijdag verscheen. Nu de geboortecijfers drastisch dalen, staat Nederland voor een fundamentele uitdaging.
Veel woningen, weinig gezinnen
De bank waarschuwt voor een scheefgroei op de Nederlandse woningmarkt. Van de 8,3 miljoen woningen zijn er 5,2 miljoen bedoeld voor gezinnen. Nederland kent echter maar 2,6 miljoen gezinnen. “Dit toont een fundamentele mismatch tussen vraag en aanbod in de Nederlandse huizenmarkt”, zegt ABN-analist Jorke Kooijenga.
Woningbouw richt zich op gezinnen
Tot 2050 komen er 900.000 eengezinswoningen vrij door het overlijden van ouderen, verwacht de bank. Ondertussen blijft de woningbouw vooral gericht op het realiseren van gezinswoningen. In de toekomst zal het voor alleenstaanden en ouderen lastig zijn passende huisvesting te betalen. Ook dreigt er leegstand en waardedalingen.
ABN vindt beleid niet bij 21ste eeuw passen
“Het woningaanbod in Nederland is gericht op de samenleving van vijftig jaar geleden,” stelt ABN Amro. “Sindsdien zijn er relatief veel minder gezinnen en is het aandeel eenpersoonshuishoudens verdubbeld. Het woningaanbod sluit simpelweg niet meer aan op de samenleving van de 21ste eeuw.”
Neerleggen bij individualisering
Het advies van de bank is om meer eenpersoonswoningen te ontwikkelen. Daarmee legt ABN Amro zich neer bij de individualisering. Steeds minder mensen vormen een stelletje. Onder mannen komen bewegen als Men going their own way (MGTOW) op, waarbij ze romantisch contact met vrouwen vermijden. Onder vrouwen groeit de groep die helemaal geen behoefte heeft aan een relatie, bericht de Volkskrant.
Kinderwens neemt af
ABN legt zich ook neer bij de demografische neergang van de Nederlandse samenleving, waarbij stellen wel samenleven maar – in tegenstelling tot hun ouders in de jaren tachtig – geen kinderen meer krijgen. De wens ontbreekt in toenemende mate. Bij de Nationale Vruchtbaarheidstest had in 2021 77 procent van de deelnemers nog een kinderwens. In 2025 was dat gedaald naar 61 procent.
Alleenstaande als nieuwe standaard?
Als een pasgetrouwd stelletje een huis bezichtigt en de kinderkamer ziet, dan hoop je dat er vlinders gaan fladderen bij de twee. Zou in dat kamertje een kindje van ons komen te liggen? Bij banken als ABN Amro, maar ook bij de overheid, ziet men liever de vraag: Zouden we dat kamertje kunnen verhuren aan een single? Nu gunnen we ook de alleenstaande zijn woonruimte, maar feit is dat een samenleving alleen toekomst heeft als een groot deel van de stellen een gezin vormt.
Geboorte stimuleren is taboe in Nederland
Kinderen krijg je uiteindelijk voor God. Maar kinderen zijn ook een investering in de toekomst van de samenleving. Dat idee is in veel kringen echter een taboe. In 2024 schoot de staatscommissie Demografische Ontwikkelingen 2050 het stimuleren van gezinsvorming af, omdat kinderen een beslag leggen op arbeidskrachten (lees: de moeder). Het is alsof een fabriek weigert nieuwe krachten op te leiden, omdat training het huidige personeel van de lopende band weghoudt.
Lees ook: Staatscommissie zet struisvogelpolitiek voort: wil niet méér Nederlandse kinderen
Geboortecrisis wordt aangegrepen voor nieuwe ronde massa-immigratie
Een fabriek die niet wil investeren in zijn personeel gaat op de fles. Maar je kunt het faillissement uitstellen door externe krachten in te huren. Toegepast op demografie is dat het toelaten van meer arbeidsmigranten en asielzoekers. Nu al horen we beleidsmakers en politici van vooral linkse partijen pleiten voor een genereuzer toelatingsbeleid, omdat ons land te weinig bevolkingsaanwas heeft. Dit pleidooi komt van dezelfde mensen die praktisch gisteren nog waarschuwden voor overbevolking in Nederland.
Pieter Omtzigt mocht het niet over geboortecijfers hebben
Ondertussen blijft het stimuleren van eigen bevolkingsaanwas een verboden onderwerp. Nederland was te klein toen Pieter Omtzigt in 2024 waarschuwde voor geopolitieke en economische problemen door de lage geboortecijfers. In linkse kringen klonken beschuldigingen van geboortedwang, racisme en omvolkingsdenken. Wat zit er achter zulke lichtgeraaktheid? Stiekeme gewetenswroeging om de eigen verzaking van “Gaat heen en vermenigvuldigt u”?
Comfortzucht speelt mee
De weigering om gezinsvorming te stimuleren komt voort uit het linkse dogma dat er overbevolking is. Deze (allang ontkrachte) mythe gaat hand in hand met een comfortzucht: kinderen leggen nu eenmaal een beslag op hun ouders, dus wie voor het genot leeft wil eerder kinderloos blijven. Dit hedonisme hangt samen met een fundamentele levenshouding die lijden en offer mijdt. Het maakt je de geboortecrisis niet zomaar oplost door aan beleidsknoppen te draaien.
Lees ook: Een blik op de postmoderne oorzaken van de bevolkingsimplosie
Jet Bussemaker spreekt zich uit
Langzaam lijkt er wel een besef te groeien. Er wordt nu meer maatschappelijk debat over demografie en het geboortecijfer gevoerd dan in voorgaande decennia. Een mijlpaal is dat ex-minister Jet Bussemaker, voorzitter van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving, recent in NPO-tv-show Goedemorgen Nederland de aandacht vestigde op het lage geboortecijfer in Nederland.
Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald
“Demografisch gezien hebben we echt vervanging nodig,” zei Bussemaker. Zij pleit voor overheidsbeleid om obstakels weg te nemen voor het krijgen van kinderen. Wie dat pleidooi een paar jaar geleden voerde, werd weggezet als extreemrechtse voorstander van Lebensborn-klinieken. Nu kan een GroenLinks-PvdA-prominent het in een talkshow zeggen.
Bestel kosteloos: Revolutie en Contrarevolutie (eBook)
(Artikel gaat verder onder deze boodschap)
Als er één boek is dat licht kan schijnen in de postmoderne duisternis, dan is het dit boek: Revolutie en Contrarevolutie van katholiek denker professor Plinio Corrêa de Oliveira. “Als de Revolutie wanorde is, is Contrarevolutie het herstel van Orde.” – Bestel het nu kosteloos!
Waar kiezen we voor?
De feiten uit het ABN-rapport stellen ons als samenleving een fundamentele vraag: leggen wij ons neer bij kinderloosheid en passen we de woningvoorraad daarop aan? Of leggen we ons vice versa neer bij de woningvoorraad en passen we het kindertal daarop aan?
Spirituele en culturele factoren
Voor zover dat laatste mogelijk is: ondanks verwoede pogingen in landen als Zuid-Korea en Hongarije kun je mensen amper aan de kinderen krijgen met fiscale vrijstellingen en hypotheekkwijtscheldingen. Wel of niet kinderen krijgen hangt veel meer samen met spirituele en culturele factoren. Of, christelijk bezien, met bekering.
Laatst bijgewerkt: 6 juni 2026 07:01