De Hoge Raad heeft de cassatieberoepen van niet-bezwaarmakers in box 3 ongegrond verklaard. (bron)
Hoge Raad wijst niet-bezwaarmakers box 3 definitief af: erkend onrecht blijft in stand
De Hoge Raad heeft vanmorgen geoordeeld dat ruim een miljoen Nederlanders hun te veel betaalde box 3-heffing niet terugkrijgen. Dat de heffing onrechtmatig was, staat al jaren vast. Het verschil tussen wel en geen teruggave: één bezwaarschrift binnen zes weken.
Box 3-zaak strandt in cassatie: Hoge Raad verklaart beroepen ongegrond
De Hoge Raad heeft zojuist de cassatieberoepen van twee niet-bezwaarmakers in box 3 ongegrond verklaard. Het gaat om belastingplichtigen die over de jaren 2017 tot en met 2020 belasting betaalden over een hoger forfaitair dan werkelijk rendement, maar niet binnen de wettelijke termijn van zes weken bezwaar maakten. De uitspraak die het rechtscollege voor deze donderdag had aangekondigd volgt het advies dat advocaat-generaal Pauwels op 8 mei uitbracht. De gedupeerden beriepen zich op het zogenoemde Kerstarrest, waarin de Hoge Raad eind 2021 het sinds 2017 geldende box 3-stelsel in strijd met het eigendomsrecht verklaarde. In de samenvatting liet de raad geen ruimte voor twijfel: “De belastingplichtigen in deze zaken kunnen geen beroep doen op het Kerstarrest.”
Lees ook: Hoge Raad beslist 25 juni over teruggave box 3 aan niet-bezwaarmakers
Kerstarrest geldt als nieuw recht
Het oordeel steunt op de zogeheten nieuwe-jurisprudentie-uitzondering. Een onherroepelijke aanslag hoeft niet ambtshalve te worden verlaagd wanneer de onjuistheid voortvloeit uit rechtspraak van later datum – en het Kerstarrest van 24 december 2021 is zulke rechtspraak. “Dat arrest moet namelijk als nieuwe jurisprudentie worden aangemerkt,” zo luidt het oordeel. De raad verwierp ook het beroep op het discriminatieverbod, omdat bezwaarmakers en niet-bezwaarmakers juridisch niet in dezelfde positie verkeren: “Van discriminatie is geen sprake.” Ook de toets aan het evenredigheidsbeginsel hield stand, en daarmee bevestigt de hoogste rechter de lijn uit zijn arrest van 20 mei 2022, in het al langer omstreden box 3-dossier.
Onrecht erkend, herstel geweigerd: een miljoen spaarders buitenspel
Het Kerstarrest splitste de gedupeerden in twee groepen. Wie op tijd bezwaar had gemaakt, kreeg vermindering; wie dat naliet, ving bot. Het kabinet besloot in september 2022 die laatste groep – naar schatting ruim een miljoen spaarders en beleggers – buiten elk herstel te houden. En terwijl de fiscus de spaarder almaar zwaarder aanslaat, spoort de Autoriteit Financiële Markten dezelfde burger juist aan zijn spaargeld naar de beurs te brengen. Zo duwt de ene hand van de overheid de burger de markt op, terwijl de andere graait naar de opbrengsten.
Lees ook: AFM duwt Nederlanders de beurs op, box 3 straft hen af
Senaat buigt zich over nieuwe box 3-wet
De uitspraak valt op een gevoelig moment. Terwijl het onrecht uit het oude stelsel onhersteld blijft, buigt de Eerste Kamer zich op 30 juni over de opvolger ervan: de Wet werkelijk rendement box 3, die vanaf 2028 ook ongerealiseerde waardestijgingen moet gaan belasten – winsten die enkel op papier bestaan en nog kunnen verdampen. De wetgever erkent daarmee impliciet dat de oude regeling niet deugde, maar laat de rekening over 2017 tot en met 2020 bij de burger liggen. Zo struikelt de staat van de ene onkunde in de volgende: van het belasten van fictief rendement naar – mocht de Eerste Kamer de nieuwe box 3-wet aannemen – het belasten van papieren winsten. De ene fictie wordt ingeruild voor de volgende. Het is wachten op een nieuwe stortvloed aan box 3-rechtszaken.
Eigendomsrecht verschrompelt tot gunst
De kern van de uitspraak reikt verder dan box 3. Een grondrecht – de bescherming van het eigendom – wordt afhankelijk gemaakt van de vraag of de burger toevallig op tijd het juiste formulier indiende. Zo verschrompelt het heilig recht op eigendom, hoeksteen van de christelijke rechtsorde, tot een gunst die de staat verleent zolang het uitkomt en intrekt zodra de rekening oploopt. De Hoge Raad noemt het zelf “een teleurstellende uitkomst” voor de gedupeerden. De zwaarder wegende teleurstelling is dat erkend onrecht – inbreuk op een fundamenteel rechtsprincipe – straffeloos mag voortduren. Toch benadrukte de Hoge Raad het belang van rechtszekerheid. Voor de spaarder rest er echter maar één: dat zijn vermogen wordt afgeroomd tot er niets van overblijft – terwijl de luidste verdedigers van de heffing de werkelijke last blijven ontkennen.
Teken daarom nu de petitie tegen de nieuwe box 3-belasting aan de Eerste Kamer!
De nieuwe box 3-wet belast ongerealiseerde waardestijgingen, wat tot onteigening kan leiden, en ondermijnt rente-op-rente, wat de opbouw van vermogen onder druk zet. Ik roep u op om de hardwerkende Nederlander niet te straffen voor spaarzaamheid, maar privé-eigendom te beschermen door tegen de nieuwe box 3-wet te stemmen.
Laatst bijgewerkt: 25 juni 2026 11:17