Hoe kunstmatige intelligentie het zoeken naar werk tot een nachtmerrie kan maken

Gewetenloze werkzoekenden gebruiken kunstmatige intelligentie (AI) om onder valse voorwendselen op vacatures te solliciteren. Aan de andere kant van het proces gebruiken wervingsmanagers AI om vacatures te adverteren die niet bestaan. Degenen die ethisch willen handelen, of het nu werknemers of managers zijn, worden het slachtoffer van fraude.

Door technologie versterkte misleiding

De handelingen zelf zijn niets nieuws. Sommige sollicitanten hebben hun cv altijd al ‘opgesmukt’ in de hoop een betere functie te krijgen. Anderen hebben aliassen gebruikt, in de hoop dat hun eerdere onethische of illegale daden niet aan het licht zouden komen. Tegelijkertijd doen werkgevers beloften die ze nooit van plan waren na te komen of maken ze zich schuldig aan hun eigen frauduleuze praktijken. Het internet heeft al deze ongeoorloofde praktijken echter veel gemakkelijker gemaakt. AI tilt ze naar een niveau waarop opsporing bijna onmogelijk is en verspreiding onvermijdelijk. De heer Benjamin Sesser is medeoprichter en CEO van BrightHire. Zijn bedrijf werkt samen met tal van ondernemingen om hen te begeleiden bij het gebruik van AI voor het vinden en aannemen van de juiste mensen. Hij deelde een fundamenteel inzicht met CNBC. "Het wervingsproces is een inherent menselijk proces met veel overdrachten en veel verschillende betrokkenen. Het is een zwakke plek geworden die mensen proberen bloot te leggen."

De gevaren van werken op afstand

Sollicitanten gebruiken AI om de zwakke plekken in het systeem uit te buiten. Misschien wel de grootste zwakte aan de kant van de werknemer is dat zoveel functies op afstand worden vervuld en overal kunnen worden uitgevoerd door een werknemer met toegang tot een computer. De werknemer en leidinggevende hoeven elkaar niet te ontmoeten als het werk wordt uitgevoerd volgens de normen die het bedrijf stelt. Onder dergelijke omstandigheden kunnen potentiële werknemers AI gebruiken om fysieke en persoonlijke kenmerken te vervalsen. Als een diepere stem kennis en autoriteit uitstraalt, kan AI de stem van een persoon kunstmatig verlagen. Als de werkgever kandidaten van begin dertig zoekt, kunnen mensen die de pensioengerechtigde leeftijd naderen tientallen jaren van hun gezicht en stem laten verdwijnen. Als de werkgever een masterdiploma vereist, kan AI binnen enkele seconden een realistisch ogend certificaat genereren.

2028: Een op de vier sollicitanten zou nep kunnen zijn

Sommigen tillen deze list tot een hoger niveau door meerdere identiteiten te creëren om zo meerdere 'fulltime' functies te bemachtigen. Ze kunnen hun taken verwaarlozen terwijl ze doorbetaald worden, totdat de werkgever hen uiteindelijk ontslaat. Zelfs als de persoon bij één baan wordt ontslagen, vullen de andere banen het financiële gat op. Sommige computervaardige werknemers kunnen de dag van de afrekening voor onbepaalde tijd uitstellen door AI te gebruiken om de taken te simuleren waarvoor ze zijn aangenomen, zonder het werk ooit daadwerkelijk te doen. Volgens Tech News Today "voorspellen experts dat tegen 2028 wereldwijd maar liefst één op de vier sollicitanten nep zou kunnen zijn." Er zijn echter ook gevaren die veel verder reiken dan het vinden van 'gemakkelijk geld'. In 2024 heeft een grote jury in Washington D.C. vier verdachten in staat van beschuldiging gesteld die naar verluidt AI gebruikten om IT-functies te verkrijgen bij Amerikaanse defensie-aannemers. Drie van hen waren Noord-Koreanen, en alle vier gebruikten ze hun onrechtmatig verkregen toegang om gevoelige informatie door te geven aan de handlangers van Kim Jong-un. Een dergelijke bende cyberspionnen kan dus enorme schade toebrengen aan de nationale veiligheid.

Gestolen identiteiten

Aan de andere kant van het proces kunnen nepmanagers ook fraude plegen door sollicitanten uit te buiten. AI maakt het voor een kwaadwillende gemakkelijk om zich voor te doen als een HR-medewerker van een echt bedrijf bij het adverteren op internet. Stel je deze hypothetische situatie eens voor. Mary Jones is afgestudeerd aan de universiteit, maar heeft nog geen baan in haar vakgebied kunnen vinden. Ze heeft een laagbetaalde baan waarmee ze de huur kan betalen, maar ze is ontmoedigd. Ze gebruikt haar laptop om naar een baan in haar vakgebied te zoeken. Uiteindelijk ziet Mary een veelbelovende advertentie met het logo van een toonaangevend bedrijf in haar vakgebied. Ze reageert erop. Binnen een uur krijgt Mary een e-mail met de vraag of ze de volgende middag een virtueel sollicitatiegesprek kan voeren. Verheugd gaat ze akkoord. De interviewer komt professioneel over en het sollicitatiegesprek verloopt goed. De interviewer zegt tegen Mary: "Het ziet er allemaal goed uit, maar ik zit een beetje krap in de tijd. Als je vandaag onze onboarding-informatiekaart kunt invullen, kan ik die indienen en zouden we volgende week een concreet aanbod moeten hebben." Dolblij gaat Mary akkoord. Hij mailt haar de kaart, waarop onder andere haar adres, burgerservicenummer en geboortedatum worden gevraagd. Binnen enkele minuten vraagt de 'sollicitatiegesprekleider' in Mary’s naam een krediet aan. Een andere truc is om de sollicitant te vragen deel te nemen aan een opleidingsprogramma of gereedschap aan te schaffen, waarvoor de toekomstige werknemer zelf moet betalen.

Spookvacatures

Een andere manier om sollicitanten uit te buiten is dat legitieme werkgevers advertenties plaatsen voor functies die ze niet van plan zijn te vervullen. In het jargon van de sector worden dergelijke functies  'spookvacatures' genoemd. Ze doen dit om verschillende redenen. Sommige werkgevers willen een uitgebreid bestand van werkzoekenden opbouwen voor het geval iemand ontslag neemt. Soms plaatst een bedrijf vacatures omdat het management indruk wil maken op potentiële investeerders. Het overspoelen van vacaturesites met advertenties wordt vaak gezien als een teken van groei, maar alleen als de vacatures echt zijn. Andere bedrijven gebruiken vacatures en sollicitatiegesprekken wellicht om te bepalen hoe de markt voor werknemers in specifieke functies op een bepaald moment staat. Er zijn zelfs berichten over bedrijven die werknemers hopen te overtuigen om productiever te zijn door hun vacatures te adverteren – een soort hightech manier om te zeggen: "We kunnen altijd iemand anders aannemen."

Onschuld combineren met voorzichtigheid

Al deze misleidingen weerspiegelen een morele crisis binnen de Amerikaanse samenleving. Helaas wordt een onethisch en bedrieglijk klimaat eerder de norm dan de uitzondering. AI maakt het gemakkelijker, met minder inspanning en winstgevendere resultaten. AI maakt het ook moeilijker om dit te doorzien vanwege de kwaliteit van het bedrog. Wanneer de samenleving in verval raakt, wordt de weg vrijgemaakt voor een wrede en barbaarse wereld. Dit vereist dat mensen het advies van Onze Lieve Heer in Mattheüs 10:16 opvolgen: "Ziet, Ik zend u als schapen midden onder de wolven. Weest dus voorzichtig als de slangen, en eenvoudig als de duiven."

Dit artikel verscheen eerder op tfp.org

Laatst bijgewerkt: 22 juni 2026 16:16