Erfbelasting: lukt het Eelco Heinen om van ons geld af te blijven?

“Dit kabinet gaat niet tornen aan de erfbelasting.” Dat zei minister Eelco Heinen van Financiën woensdag in RTL Z. Kan de vlag uit? 

'Kabinet gaat erfbelasting niet verhogen'

De erfbelasting zal niet stijgen onder het kabinet-Jetten, aldus Heinen in RTL Z. “We waren het niet voornemens en we gaan het niet doen.” De VVD-minister vindt een verhoging van deze belasting “de verkeerde discussie”. De overheid moet niet meer belasting innen, maar minder uitgeven, aldus de bewindsman. 

CPB: 'Nederlanders willen meer erfbelasting'

Heinen reageert met zijn uitspraken op een rapport van het Centraal Planbureau, dat deze week verscheen. Volgens dat onderzoek wil meer dan de helft van de Nederlanders een hogere taks op nalatenschappen. "Over de hele lijn zien we dat bij grotere erfenissen mensen aangeven dat die zwaarder belast moeten worden,” beweert Céline van Essen, een van CPB-auteurs. 

'CPB-rapport is broddelwerk'

Het onderzoek doet de wenkbrauwen fronzen bij opiniemakers. Want waarom waagt een economisch beleidsbureau zich aan een heel andere tak van sport, namelijk het peilen van de nationale opinie? Onderzoeker dr. Rutger van den Noort is kritisch over de aanpak. Het rapport is “ondoorzichtig qua methode”, waarbij “conclusies helemaal niet na te rekenen, of te verifiëren zijn. Ook wordt literatuur en data gemixt.” Zijn oordeel: “broddelwerk”. 

'Zo werkt extra erfbelasting in de week gelegd'

"Dit onderzoek is geen pleidooi voor een bepaalde hoogte van de erfbelasting en we doen ook geen aanbevelingen,” aldus CPB’er Van Essen. We geloven het graag. Econoom Wouter Roorda denkt het er zijne van. “Dit is het ‘in de week’ leggen van beleid dat voorsorteert op een forse verhoging van de erfbelasting,” schrijft hij op X. “Eerder problematiseerde het CPB vermogensongelijkheid, terwijl die al decennia stabiel is. Dat was de opmaat voor verdubbeling van de box 3-belasting.” 

Obsessie met andermans geld

Het CPB-rapport speelt feilloos in op een ongezonde obsessie met andermans geld, die ook leeft op Eelco Heinens ministerie, blijkens de ambtelijke adviezen. De obsessie is de “gigantische berg geld” die babyboomers de komende jaren nalaten. Die zorgt voor een “groeiende ongelijkheid”. De overheid moet die bestrijden door de erfenissen zwaarder te belasten en het geld te “herverdelen”. Erfgenamen hebben dat geld immers niet verdiend. 

Geld is eigenlijk van de overheid, vindt links

Waarom de overheid het geld dan wél verdient, blijft onbenoemd. Een verborgen aanname hierbij is dat privé-eigendom weliswaar in het bezit van de burger is, maar niet zijn natuurlijk recht is. Het behoort uiteindelijk toe aan de overheid. Die geeft het je in bruikleen. Maar de staat mag je (nagelaten) geld ook gebruiken om te “herverdelen” of klimaatopwarming te bestrijden. In de pensioenwereld is dat al realiteit: het uitgesteld loon van burgers wordt daar zonder scrupules misbruikt voor klimaatpolitiek. 

Lees ook: Waarom is links tegen privé-eigendom?

Ondraaglijke ongelijkheid

Nog groter dan de geldberg van erfenissen is de gelijkheidsdrang achter de oproepen tot verhoging van de erfbelasting. Het gegeven dat een ondernemer meer nalaat aan zijn kinderen dan een ambtenaar, is voor links ondraaglijk. Dat deze ondernemer gemiddeld vijftig uur per week heeft gewerkt en de ambtenaar 32, dat beseffen linkse opiniemakers niet. Zij geloven in de utopie van weinig werken en toch veel verdienen. 

Jaloezie is de drijfveer

Woon je als ambtenaar in de straat met een ondernemer, en zie je zijn vermogen groeien, zozeer dat hij na zijn overlijden een vorstelijk bedrag nalaat aan zijn kinderen… Kun je dan ook gewoon blij zijn voor hem en zijn nabestaanden? Wetend dat zijn rijkdom niets veranderd aan je eigen situatie? Achter veel pleidooien voor extra erfbelasting zit de verzengende jaloezie van het gelijkheidssocialisme. 

VVD houdt zelden een belofte

Terug naar Heinen. Is het niet nobel dat hij de aanzwellende druk weerstaat om erfenissen zwaarder te belasten? De vraag is eerder hoelang hij het volhoudt. Zijn VVD heeft een heel kerkhof van geschonden beloftes. Geen euro naar Griekenland… Nooit rekeningrijden… Een eerlijke box 3-belasting… Inperking van de asielinstroom… Alle toezeggingen sneuvelen vroeg of laat. Zo zal het ook gaan met de belofte om géén extra erfbelasting te heffen. 

Zo komt de overheid alsnog aan zijn geld

Nog over de ondernemer gesproken. We moeten er niet van uitgaan dat hij rijkdom nalaat. Een kwart van de kleine ondernemers leeft onder bijstandsniveau, aldus de Kleinbedrijf Index. Zij zien hun winstmarges slinken door onder meer de verhoogde vennootschapsbelasting. Precies deze belasting wil minister Heinen wél verhogen, net als het eigenwoningforfait. Zo komt de staat alsnog aan zijn geld. Het probleem is hier allang niet meer de ‘eerlijke verdeling van de lasten’. Wel: hoe verminderen we de vraatzucht van de overheid?

Waarom roept erfbelasting zoveel weerstand op?

Erfenissen zijn bijzonder. De erflater leeft niet meer. De erfgenaam heeft er niets voor gedaan. Dat de belasting hierop de meeste weerstand oproept – dat wordt gewoon bevestigd door het CPB-rapport – komt doordat erven een familiezaak is. Wat ouders met veel moeite hebben opgebouwd, brengt welvaart bij kinderen en kleinkinderen. Zo versterken erfenissen de familie. 

Marx was voor maximale erfbelasting

Wellicht is dát de diepste grond voor links om erfenissen maximaal te willen belasten. Het gezin is een obstakel op weg naar de marxistische utopie. Het gezin moet worden afgebroken. Door het huwelijk af te schaffen, door communaal te wonen, door erfbelasting op te voeren. Marx en Engels zeggen het expliciet in hun Communistisch Manifest als een van de maatregelen die noodzakelijk zijn voor de totale Revolutie: “afschaffing van al het erfrecht”. 

Geen status quo, maar afschaffen

Eelco Heinens VVD heeft een klassiek-liberale achtergrond. Dit liberalisme staat, via denkers als Friedrich von Hayek, in veel opzichten dichter bij de Contrarevolutie dan bij de Revolutie. De klassiek-liberalen voelen meer voor afschaffing van de erfbelasting, zoals Zweden, Portugal en Oostenrijk al hebben gedaan. Laat Heinen dáár voor pleiten, volgende keer dat hij aanschuift bij RTL Z.  

Laatst bijgewerkt: 9 juli 2026 11:36