Terug van (nooit) weggeweest? Zwarte Piet!

In Rotterdam-Carnisse blokkeerde de wijkraad de Sinterklaasintocht om “inclusiviteit”, ruim een jaar na de zelfverklaarde overwinning van Kick Out Zwarte Piet. Toch toont recent SBS6-onderzoek dat 72 procent van de Nederlanders terug wil naar de traditionele Zwarte Piet.

Wijkraad Carnisse blokkeert Sinterklaasintocht om inclusiviteit

In de Rotterdamse wijk Carnisse leek het er even op dat de laatste stuiptrekking van het anti-Pietactivisme had gezegevierd. De wijkraad weigerde een bescheiden bijdrage van 1.250 euro voor de jaarlijkse Sinterklaasintocht, omdat het feest “niet inclusief” genoeg zou zijn. Zelfs roetveegpieten waren voor een meerderheid van de raadleden niet goed genoeg. Een witte Sint met donkere hulpjes zou per definitie “onderscheid maken” en “niet van deze tijd” zijn. De organisator, die al meer dan dertig jaar de intocht regelt, wist van niets: er liepen al jaren geen traditionele Zwarte Pieten meer mee. Toch blokkeerde de wijkraad de financiering. Pas nadat andere wijkraden bijsprongen en crowdfunding op gang kwam, kon het feest alsnog doorgaan.

Rotterdam toont dat strijd tegen Zwarte Piet niet voorbij is

Deze episode is veelzeggend. Ruim een jaar nadat Jerry Afriyie en Kick Out Zwarte Piet (KOZP) hun “overwinning” hadden uitgeroepen en de organisatie op 5 december 2025 ceremonieel hadden opgeheven, blijkt dat de strijd allerminst gestreden is. Afriyie stelde destijds dat de doelen waren bereikt: Zwarte Piet was uit het straatbeeld verdwenen, er was meer educatie over het slavernijverleden en de “meerderheid” had gekozen. De realiteit in Rotterdam laat zien dat die “meerderheid” vooral bestaat uit een klein aantal ideologisch gedreven actoren in wijkraden, media en bestuurlijke kringen. De rest van Nederland denkt daar anders over.

SBS6 peiling toont stijgende steun voor traditionele Zwarte Piet

Dat blijkt ondubbelzinnig uit het meest recente onderzoek van het Hart van Nederland Panel (SBS6). Van de ruim 2.200 ondervraagde Nederlanders geeft inmiddels 72 procent de voorkeur aan de traditionele, volledig zwart geschminkte Piet boven de roetveegpiet. Een jaar eerder was dat nog 64 procent, en in 2023 62 procent. De roetveegpiet is gedaald naar 22 procent voorkeur. Alleen in Amsterdam kiest een nipte meerderheid nog voor de roetveegvariant; in Limburg is de steun voor de klassieke Piet zelfs 92 procent. Tegelijkertijd vindt een ruime meerderheid de roetveegpiet weliswaar acceptabel als alternatief, maar de eerste keuze is duidelijk terug naar de traditie. Het Sinterklaasfeest zelf blijft onverminderd populair: 92 procent vindt het een leuke traditie.

Peilingcijfers ontkrachten het succesverhaal van KOZP

Deze cijfers ontkrachten het narratief van KOZP. De campagne was nooit een organische, bottom-up beweging die de wil van het volk weerspiegelde. Het was een door de staat en de publieke instituties gefaciliteerde top-down revolutie, gedragen door een coalitie van marxistisch geïnspireerde intellectuelen, extreemlinkse activisten en door de overheid gesteunde of gesubsidieerde organisaties. Jarenlang werd via media, onderwijs en bestuurlijke druk het beeld gecreëerd dat traditionele Zwarte Piet “racistisch” en “niet meer van deze tijd” was. Gemeenten die subsidies weigerden tenzij er roetveegpieten werden ingezet, de NPO die de figuur in de ban deed, webshops en bioscopen die meeliepen: het was geen spontane volksopstand, maar een georganiseerde culturele herprogrammering. Afriyie en zijn medestanders konden rekenen op steun van progressieve politici, columnisten en “deugdzame” bestuurders die zich verheven voelden boven het “gewone volk”.

Lees ook: Kick Out Zwarte Piet en de zege die geen zege is

Nederlandse Sinterklaastraditie is sterker dan activisme

Toch blijkt eeuwenoude traditie harder dan ideologie. Voor Nederlanders is het Sinterklaasfeest geen vluchtig activistenprojectje dat bestaat zolang de subsidiekraan openstaat. Het is een generatieoverstijgende traditie die ouders aan hun kinderen doorgeven. Precies daarom faalt de top-down aanpak. Mensen ervaren de aanval op Zwarte Piet niet als een onschuldige correctie, maar als een aanval op hun eigen jeugdherinneringen, hun cultuur en een feest dat jong en oud met elkaar verbind. De situatie in Rotterdam laat zien wat het werkelijke einddoel was van de activisten, niet alleen Zwarte Piet vervangen door een roetveegpiet, maar het hele feest opdoeken. De polarisatie die KOZP heeft veroorzaakt, heeft bij velen juist een tegenreactie opgewekt. In plaats van berusting zien we herstel: lokale intochten met traditionele Pieten, burgerinitiatieven, en een stijgende voorkeur in de peilingen.

Opheffing KOZP was geen echte overwinning maar terugtrekking

De opheffing van KOZP was dan ook geen teken van definitieve overwinning, maar van strategische terugtrekking. Afriyie sprak van “doelen bereikt” en dat men niet door hoefde tot “het laatste dorp”. In werkelijkheid is de “overwinning” oppervlakkig. Zolang de institutionele macht (gemeentelijke subsidies, publieke omroep, delen van het onderwijs) de roetveegvariant afdwingt, lijkt de verandering permanent. Maar zodra die druk afneemt of de publieke opinie zich herstelt – en dat is nu zichtbaar – keert de traditie terug. De Rotterdamse episode toont het patroon: zelfs na de vermeende zege proberen activisten verder te gaan en ook de roetveegpiet of de witte Sint zelf problematisch te verklaren. Zoals Cultuur onder Vuur al in 2014 waarschuwde: na Zwarte Piet volgt Sinterklaas zelf, en daarna Kerstmis. Het “marxistische rupsje” heeft nooit genoeg.

Terugkeer van traditionele Zwarte Piet is onvermijdelijk

Voor de gewone Nederlander is dit geen activistisch avontuur. Het is de viering van een kindervriend die al eeuwenlang deel uitmaakt van de Nederlandse cultuur. De aanhouder wint. Lokale weerstand, de stijgende peilingscijfers en de voortdurende populariteit van het feest laten zien dat de Nederlandse tradities niet permanent vernietigd kunnen worden door een kleine, ideologisch gedreven minderheid – hoeveel institutionele steun die ook geniet. De terugkeer van de traditionele Sinterklaasviering is geen vraag van óf, maar van wanneer. De cijfers van SBS6 bevestigen wat velen al lang vermoedden: de zege van KOZP was een schijnzege. De traditie leeft voort.

Laatst bijgewerkt: 30 oktober 2026 15:40