Gaat de Tweede Kamer akkoord met omstreden belasting in box 3 – belasting op ongerealiseerde winst?

De Tweede Kamer zet de deur open voor een nieuw box 3-stelsel – belasting op vermogen. Niet omdat het goed is, maar omdat uitstel “te duur” zou zijn.

Box-3: belasting op niet bestaande winst

In de Tweede Kamer lijkt zich een meerderheid te vormen voor de Wet werkelijk rendement box 3, ondanks “bakken kritiek.” In het voorstel wordt belasting in box 3 vanaf 1 januari 2028 in de hoofdregel een zogenaamde vermogensaanwasbelasting: rente en dividend tellen mee, maar óók jaarlijkse waardestijgingen van bijvoorbeeld aandelen of crypto – zelfs als die winst nog niet is gerealiseerd, maar enkel op papier bestaat.

De werkelijke motivatie: een begrotingstekort

De haast is niet enkel politiek, maar lijkt vooral boekhoudkundig: uitstel levert een budgettaire tegenvaller op van ongeveer 2,35 miljard euro per jaar. Tegelijk klinkt uit de Kamer het signaal dat “een meerderheid af [wil] van de belasting op papieren winsten,” meldt Het FD. En hoewel de Tweede Kamer nu richting instemming beweegt, moet het voorstel daarna nog langs de Eerste Kamer – waar uitvoerbaarheid en rechtvaardigheid zwaar zullen wegen.

Hoge Raad: ‘Box 3-stelsel in strijd met mensenrechten’

Wie ongerealiseerde waardestijgingen belast, legt een claim op kapitaal dat (nog) niet beschikbaar is – en waar dus ook geen belasting mee betaald kan worden. Het is een regelrechte aanval op het eigendomsrecht, zeker gezien het Kerstarrest van de Hoge Raad van 24 december 2021, waarin de rechter het box 3-stelsel in strijd achtte met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, wanneer het rendement waarmee de belasting berekend wordt hoger uitpakt dan het werkelijke rendement. Daarom klinkt de vrees voor nieuwe rechtszaken en nieuw “rechtsherstel,” want het systeem blijft draaien op definities van rendement die burgers als onrecht ervaren.

Lees ook: Erfbelasting: onrechtvaardig, onpraktisch en onhoudbaar

Belasting betalen over vermogen dat niet langer bestaat

Privé-eigendom is geen gunst van de staat, maar een natuurlijk recht dat een fundamentele pijler is van gezin en beschaving. Dat maakt een aanwasheffing op ‘papieren winst’ tot onteigening: de staat neemt een voorschot op een deel van een winst die helemaal niet vast staat en zelfs nog verloren kan gaan. Ondertussen blijft de burger verplicht om de belasting af te dragen. Dit kan resulteren in een situatie waarin iemand meer belasting moet betalen dan het totale nog resterende vermogen – wat zelfs tot faillissement kan leiden.

Aanval op heilig recht op privé-eigendom

De Tweede Kamer gaat “morrend akkoord,” zo schrijft De Telegraaf. De steun komt niet voort uit overtuiging of rechtvaardigheid, maar uit begrotingsdruk en schept zo een gevaarlijk precedent, doordat het principiële moet wijken voor de staatskas. Voor de bühne draait het debat echter nog altijd om “eerlijke” belasting, maar onder de motorkap sluipt een oud ideaal mee: nivellering als doel op zich. En belastingen die ongelijkheid moeten “corrigeren” verworden niet zelden tot instrumenten waarmee het heilig recht op privébezit afgebroken wordt ten gunste van de staat.

Privévermogen als verlengstuk van de staatskas

Wat opvalt is dat de vermogensaanwasbelasting wereldwijd – op enkele uitzonderingen na – ongekend is. Daarmee wordt Nederland een socialistische proeftuin waar men aftast hoever men kan gaan met het belasten van de spaarzame burger. En dat terwijl Kamerleden zélf twijfelen of dit wel juist is, maar toch doormarcheren ‘omdat uitstel te duur is.’ De logica past naadloos bij een bredere trend: publiek geld is nooit genoeg, omdat de staat zichzelf steeds nieuwe, ideologisch gedreven uitgaven toekent – denk aan klimaat, EU, internationale programma’s, te veel om op te noemen – waarna het privévermogen als verlengstuk van de staatskas dient.

Aanval op gezin

Voor gezinnen raakt dit beleid een zenuw: vermogen is zelden liquide geld op een rekening, maar zit vaak in familiebezit – vastgoed, beleggingen, een vakantiewoning die generatie na generatie is opgebouwd. Als de fiscus jaarlijks heft over waardestijgingen zonder dat daar besteedbaar kapitaal tegenover staat, ontstaat een liquiditeitsprobleem dat families kan dwingen tot lening of verkoop om te voldoen aan de eis. Die druk ondermijnt de natuurlijke continuïteit van gezin en erfopvolging: bezit wordt niet langer iets om te bewaren en verantwoord te beheren, maar iets dat elk jaar “verantwoord” moet worden aan de staat.

Het gevaar van een almachtige bureaucratie

De Raad van State waarschuwde bovendien dat de gekozen vormgeving van de belasting in box 3 niet overtuigt, onder meer doordat de regering onvoldoende zicht heeft op de vermogens. De administratieve last zal dus toenemen; méér regels, méér gegevensuitwisseling, lastigere controles. Het botst frontaal met het katholieke principe van subsidiariteit – dat voorschrijft dat de centrale overheid terughoudend moet zijn wanneer lokale verantwoordelijkheid volstaat – en dreigt de burger afhankelijk te maken van een almachtige bureaucratie.

Kapitaalvlucht

Dat vermogenden zoeken naar een uitweg is begrijpelijk: wie onrechtvaardig behandeld wordt, zoekt bescherming voor wat hij opbouwde. Echter vluchten is geen oplossing. Een gemeenschap wordt niet sterker wanneer juist degenen met draagkracht en invloed vertrekken zodra het moeilijk wordt. Het gebod ‘eer uw vader en moeder’ drukt een breder beginsel uit van trouw en dankbaarheid tegenover datgene wat je heeft voortgebracht; dat geldt, naar analogie, ook voor de natie, voor zover zij geworteld is in rechtvaardigheid en naastenliefde.

Staatsbegroting in balans brengen is een kwestie van politieke wil

Tegelijk moet de politiek ophouden te doen alsof ‘budgettaire noodzaak’ een natuurwet is: de begrotingsdruk is primair het gevolg van verkeerde keuzes en prioriteiten – ten koste van de burger. Als de Kamer zegt ‘we móéten wel,’ terwijl de belastingdruk al 40% bedraagt, dan is het pijnpunt helder. Wát hebben we onszelf aangedaan dat we het recht op privé-eigendom zouden moeten aantasten om de begroting van het huishouden rond te krijgen?

Breng prioriteiten op orde

Dáár ligt dan ook de opdracht – breng prioriteiten op orde: herstel familie en gezinsvorming, energiezekerheid, nationale onafhankelijkheid en maatschappelijke orde. En maak een eind aan het klimaathobbyisme en de massa-immigratie – tezamen al goed voor tientallen miljarden, ruim voldoende om het gat op de begroting tien keer te dichten – en stop de socialistische reflex om elke rekening af te wentelen op het vermogen van spaarzame en productieve burgers.

De werkelijke prijs

De prijs voor het schappen van deze onrechtvaardige belasting is immers vele malen lager dan doorgaan: kapitaalvlucht, gedwongen verkoop van familiebezit, een verstikkende bureaucratie en uiteindelijk het wegvloeien van welvaart, ondernemingszin en maatschappelijke orde.

Laatst bijgewerkt: 20 januari 2026 20:33