De manosphere-hysterie in de Tweede Kamer: jongens als gevaar en traditie als taboe

Op 11 juni 2026 hield de Tweede Kamer een rondetafelgesprek over de manosphere. In plaats van de diepe identiteitscrisis van jongens serieus te nemen, reduceerden vertegenwoordigers van linkse NGO's het vooral tot toxische masculiniteit en vrouwenhaat.

Manosphere rondetafelgesprek Tweede Kamer

Donderdag 11 juni 2026 vond in de Thorbeckezaal een rondetafelgesprek plaats over de “groeiende invloed van de manosphere”. Organisatoren: de Vaste Commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het had een debat over jongens kunnen zijn die worstelen met eenzaamheid, schooluitval en een identiteitscrisis in een samenleving die mannelijkheid steeds vaker als probleem definieert. In plaats daarvan werd het vooral een klaagzang over toxische masculiniteit, vrouwenhaat en de noodzaak van nog meer regulering en “preventie”.

Aanbevelingen linkse NGO's

De linkse organisaties pleiten voor meer burgerschapsonderwijs, mediawijsheid, deskundigheidsbevordering van docenten en vooral: stevige regulering van socialemedia via de Digital Services Act. Jongens moeten “positieve alternatieven” voor mannelijkheid krijgen. Lees: door de overheid goedgekeurde, emotioneel open, niet-dominante varianten. De manosphere is volgens hen geen symptoom van een dieper liggend probleem – het wegvallen van duidelijke mannelijke rollen, de eenzijdige focus op meisjes en LHBTI+ in beleid, de voortdurende pathologisering van normale jongensgedrag – maar het probleem zelf. Civitas Christiana gaf met haar position paper als enige een tegenlezing van dit dominante narratief, maar gelukkig waren er ook Kamerleden die kritische vragen stelden.

Diederik Boomsma over de manosphere

Diederik Boomsma (JA21) maakte een cruciaal onderscheid: tussen conservatieve, traditionele opvattingen over mannelijkheid – waar hij zich uitgesproken senang bij voelt – en de extremere, haatdragende uithoeken van de manosphere. “Je moet ook gewoon stoer zijn en dapper en je moet presteren als man,” zei het Kamerlid tijdens het debat, “en ik denk juist dat dat noodzakelijk is om dat soort positieve eigenschappen te waarderen en te benadrukken om juist een tegenwicht te bieden aan toxische opvattingen over mannelijkheid. Moet niet inderdaad een idee van ridderlijkheid terugbrengen?” Daarnaast wees hij erop dat de populariteit van figuren als Andrew Tate deels een reactie is op een cultuur die jongens vooral benadert als potentiële daders. Boomsma pleitte voor realistische rolmodellen in plaats van eindeloze preventieprogramma’s die mannelijkheid als risicofactor behandelen.

Peter van Duijvenvoorde: 'Definitie verschuift telkens'

Peter van Duijvenvoorde (FvD) merkt op dat er van een duidelijke definitie geen sprake was: “Het gaat over pick up artists, incels, Andrew Tate, Jordan Peterson, maar iedere keer als collega Boomsma en ik iets kritisch vragen dan verschuift de definitie van manosfeer.” Tijdens het debat vroeg het Kamerlid door naar de oorzaken van de populariteit van de manosphere en wees op het gebrek aan erkenning van de problemen waarmee jongens kampen in het huidige emancipatiediscours. Hij bekritiseerde het idee om het dominante genderbeleid direct als haat of radicalisering te framen. “Er worden in de tekst (School en veiligheid, red.) heel veel aannames gedaan en dan wordt er gezegd ‘we willen voldoen aan de behoeftes van jongens’ en ‘we willen ze emanciperen’ maar volgens mij staat er eigenlijk dat we die jongens niet gaan emanciperen vanuit de dominante kracht van die jongens, maar we willen ze transformeren tot het beeld wat hierin verweven zit.”

Lees ook: De manosphere: de wortels van een groeiende maatschappelijke crisis aanpakken

Contrast manosphere “experts” en kritische Kamerleden

De contrasten in het gesprek waren veelzeggend. Waar “experts” vooral spraken over gevaar, algoritmes en de noodzaak van controle, wezen de Kamerleden van rechts op de culturele en maatschappelijke voedingsbodem: een feminisme dat emancipatie van vrouwen heeft gekoppeld aan een impliciete devaluatie van mannelijkheid. Jongens die op zoek zijn naar kracht, discipline, status en richting, vinden die niet meer vanzelfsprekend in school, kerk of gezin. Dan is het niet vreemd dat ze online op zoek gaan.

Cultuurkritiek Manosphere Tweede Kamer Debat

Het rondetafelgesprek illustreert een dieper patroon. Overheden en gesubsidieerde organisaties als Movisie zien cultuur vooral als een veiligheids- en gezondheidsvraagstuk. Mannen en jongens zijn daarin vaak de variabele die moet worden bijgesteld. Dat er ook zoiets bestaat als legitieme mannelijke aspiraties – bescherming, prestatie, leiderschap – wordt nauwelijks serieus genomen. In plaats daarvan krijgen we meer studies, meer trainingen voor docenten en meer druk op platforms om “schadelijke content” te weren.

Oplossing jongensproblematiek manosphere

De manosphere is geen monoliet. Er zitten extreme, verwerpelijke stemmen tussen. Maar de massale aantrekkingskracht op jongens zegt vooral iets over de leegte die is achtergelaten door een cultuur die mannelijkheid wantrouwt. Wie die leegte wil vullen met overheidsprogramma’s en algoritmeregulering, begrijpt het probleem niet. Jongens hebben geen preventie nodig, maar perspectief. Ze hebben geen “heropvoeding” nodig, maar erkenning. En ze hebben vooral behoefte aan een samenleving die durft te zeggen wat een man mag en moet zijn

Laatst bijgewerkt: 24 juni 2026 15:01