Een voorbeeld van echte mannelijkheid: de heilige Lodewijk IX, koning van Frankrijk. Bron afbeelding: Wikimedia Commons.
Wat is een man?
Jongens en jonge mannen zoeken steeds vaker online naar antwoorden op vragen over mannelijkheid, relaties en hun plaats in de samenleving. Daarbij komen velen terecht in de zogenoemde manosphere: een verzameling van websites, podcasts en influencers bij wie mannelijkheid, de positie van mannen en genderverhoudingen centraal staan. Binnen delen van de manosfeer bestaan opvattingen die zeer kritisch zijn ten aanzien van feminisme en gendergelijkheid. Zorgen omtrent deze zogenaamde manosphere zijn aanleiding voor de Kamercommissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om op 11 juni 2026 een rondetafelgesprek over dit onderwerp te organiseren.
We onderzoeken eerst welk beeld van mannelijkheid naar voren komt uit de analyses van de manosphere die als position papers zijn ingediend bij de vaste Tweede Kamercommissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Vervolgens bekijken we welk alternatief daarin wordt voorgesteld. Tot slot toetsen we beide visies aan een christelijke opvatting van mannelijkheid en wat het betekent een ‘man’ te zijn.
Welk beeld heeft de manosphere van de man?
Het beeld dat gegeven wordt over de ideale man in de manosphere is tamelijk eensluidend. Een echte ‘man’:
- is sterk en stoer (geen watje);
- is dominant, zelfverzekerd, autonoom, de baas;
- is hetero en wil dat steeds bewijzen;
- is rationeel, geen emotie tonen en niet huilen;
- is rijk, competitief en succesvol;
- is gespierd en lichamelijk fit;
- kan met vrouwen doen wat hij wil;
- haat vrouwen (misogyn);
- maakt seksistische grappen, fluit vrouwen na, valt ze lastig, doet aan victim blaming – en in extremo verkrachting, aanranding.
Grofweg genomen komt deze beschrijving overeen met het manbeeld dat binnen de manosphere wordt uitgedragen. Al is het wel een samenraapsel van ronduit verwerpelijke zaken, zoals vrouwenhaat, aanranding en verkrachting. En zaken die alleen verkeerd zijn, omdat het in die manosphere totaal doorgeslagen is, zoals een fit lichaam willen hebben, dominant zijn, geen emoties tonen etc. Het doet de vraag opkomen wat dan wél het manbeeld zou moeten zijn dat voorgesteld wordt in genoemde position papers.
Bestel kosteloos: Gender: diversiteit of totalitarisme van de 21e eeuw?
(Artikel gaat verder onder deze boodschap)
Wat is gender? Waar komt deze hype vandaan? En wat is het christelijke antwoord? Dit boek beantwoordt alle vragen over een heikel onderwerp.
Welk ideaalbeeld schetsen de position papers van de man?
Wanneer we in de position papers en in de brief van Mariëtte Hamer (Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld) aan de commissie op zoek gaan naar een alternatief beeld van wat een man is, of zou moeten zijn, dan blijft het oorverdovend stil. Het enige alternatief dat wordt genoemd is dat mannen zichzelf moeten kunnen zijn, inclusief ‘zogenaamd vrouwelijke eigenschappen’, zoals zorgzaamheid, kwetsbaarheid, empathie en emotionele openheid. Daarmee lijkt de suggestie te worden gewekt dat mannelijkheid moet wijken voor menselijkheid, alsof beide niet met elkaar verenigbaar zouden zijn.
Dat de (linkse) auteurs van de position papers geen duidelijk beeld van mannelijkheid geven, is niet verrassend: in hun visie is het onderscheid tussen man en vrouw uiteindelijk van weinig of geen betekenis. Het manbeeld wordt vooral als een spectrum benaderd, het gaat erom hoe iemand zich voelt en zichzelf definieert, wat dat ook is. Regeringscommissaris Hamer raadt aan om "positieve rolmodellen aan te reiken, bijvoorbeeld influencers." Een positief rolmodel, als bijdrage aan een helderder beeld van wat het betekent om een man te zijn. Dit is een goed idee, maar ook de regeringscommissaris komt met een ‘vrouwelijk’ beeld van wat een man is: “dat kwetsbaarheid en onzekerheid zijn toegestaan.”[1] Dé man is blijkbaar vooral een man die onzekerheid laat zien en kwetsbaar is.
De oplossing is “niet verbod of veroordeling - het is ruimte. Ruimte om op school – binnen veilige en democratische kaders - te ontdekken wie je bent, los van wat je hoort te zijn.”[2] “Het is belangrijk aandacht te besteden aan wat man zijn in deze tijd betekent, en welk aanlokkelijke perspectief er ook voor mannen ligt wanneer gendergelijkheid groeit.”[3] Wat dat aanlokkelijke perspectief is, dat wordt niet duidelijk. Van eigenheid en onderscheidenheid als man en vrouw is in ieder geval geen sprake. Typische mannelijke eigenschappen worden nergens genoemd, terwijl eerder vrouwelijke karakteristieken zoals kwetsbaarheid en gevoeligheid voor mannen geprezen wordt.
Wat is het christelijke beeld van de man?
De position papers begrijpen dat het voor mannen van vandaag moeilijk is: “Het is begrijpelijk dat jongens en (jonge) mannen zich afvragen hoe ze in hemelsnaam mens moeten en kunnen zijn in de 21e eeuw, wat er van hen verwacht wordt nu traditionele rollen en verhoudingen achterhaald zijn.”[4] Ze moeten dus weten wat het is om mens te zijn, niet wat het is om man te zijn.
De papers wijzen erop dat er in Nederland verschillende influencers actief zijn die een hypermannelijkheidsideaal uitdragen. Daarbij pleiten ze voor het “terugkrijgen” van een traditionele rolverdeling, waarin de man de dominante positie inneemt en de vrouw ondergeschikt zou moeten zijn. Zo wordt een bepaalde interpretatie van ‘traditionele mannelijkheid’ vooral ingevuld als dominantie over vrouwen.
Dit roept de vraag op wat het christendom onder echte, traditionele mannelijkheid verstaat. In de christelijke traditie wordt namelijk een wezenlijk ander beeld van de man geschetst, dat zich niet alleen onderscheidt van het beeld in de manosphere, maar daar op belangrijke punten ook lijnrecht tegenover staat.
In het christelijke wereldbeeld is de (jonge) man een soldaat van Christus, een man die zich voorbereidt op een geestelijke strijd:
1. Een man van geloof, de fundamentele eigenschap is een sterk en overtuigd geloof. Het geloof niet als een privégevoel, maar als de basis van het hele leven. Een man moet zijn geloof kennen, verdedigen en ernaar leven. Het geeft de man een moreel kompas, iets wat leden van de manosphere dringend nodig hebben.
2. Een strijder, de man is iemand die strijdt tegen het kwaad, verleiding en de duivel. Het leven is geen ontspanningsreis maar een veldslag om de eeuwige zaligheid. Iemand die standvastig is tegenover kwaad, tegenstand en vervolging. Die opkomt voor waarheid en rechtvaardigheid, ook wanneer dat offers vraagt.
3. Een man van zelfbeheersing, van discipline en zelfoverwinning, kuisheid, matigheid, beheersing van begeerten en die hard werkt. De echte man laat zich niet leiden door zijn passies maar door rede en geloof.
4. Een man van plichtsbesef, eerbied voor ouders, trouw aan de Kerk, verantwoordelijkheid als burger en rechtvaardigheid tegenover anderen. De man leeft niet voor zichzelf maar voor God, gezin en vaderland.
5. Een man met een verheven levensdoel, iemand die bereid is zijn persoonlijke belangen opzij te zetten voor een hoger ideaal. Immers, het uiteindelijke doel van dit leven is niet aardse rijkdom, carrière of populariteit, maar heiligheid, de eer van God en de eeuwige zaligheid.
6. Een ridder, iemand die de zwakken beschermd. Die zich hoffelijk, beleefd en waardig gedraagt. Hij houdt zijn woord en handelt volgens hoge morele normen. Zijn reputatie is gebaseerd op trouw aan God en plichtsbesef.
Het ideaal van de man is dus een gelovige, moedige, kuise, gedisciplineerde en biddende man, die als een soldaat van Christus strijdt voor zijn ziel, trouw is aan zijn plichten tegenover God, gezin en vaderland, en zijn leven richt op heiligheid en de hemel. Het contrast met de manosphere-mannen kan niet groter zijn.
Het is noodzakelijk dat we ons herbezinnen op wat het is om man en vrouw te zijn. Om een positief en inspirerend voorbeeld te beschrijven, maar vooral ook om dat voorbeeld voor te leven. Deze tijd heeft meer dan ooit tevoren echte mannen nodig. Mannen die de leugens van de woke-beweging ontmaskeren, die niet bang zijn voor wat anderen over hen zullen denken en die bereid zijn hiervoor offers te brengen, desnoods het offer van hun leven.
Voetnoten
[1] Position paper RCGOG t.b.v. rondetafelgesprek Groeiende invloed van de manosphere online en offline d.d. 11 juni 2026
[2] Position paper Stichting School & Veiligheid t.b.v. rondetafelgesprek Groeiende invloed van de manosphere online en offline d.d. 11 juni 2026
[3] Position paper RCGOG t.b.v. rondetafelgesprek Groeiende invloed van de manosphere online en offline d.d. 11 juni 2026
[4] Position paper Emancipator t.b.v. rondetafelgesprek Groeiende invloed van de manosphere online en offline d.d. 11 juni 2026
Laatst bijgewerkt: 9 juni 2026 15:44
