Taal als machtsinstrument: de gelekte taalgids ontmaskert het ministerie van OCW

Opvallend is de afwezigheid van de blanke, gezonde man. Zo kennen we de 'inclusie' van woke: iedereen mag meedoen behalve de blanke man.

Taal als machtsinstrument: de gelekte taalgids ontmaskert het ministerie van OCW

THEMA'S:

De taalgids van het ministerie van OCW roept felle kritiek op. Ambtenaren worden aangemoedigd om woorden als “Gouden Eeuw”, “slaaf” en “dames en heren” te vermijden, terwijl de gids door staatssecretaris Judith Tielen betuttelend en overbodig wordt genoemd.

Ministerie betaalt 40.000 euro voor een woke-taalgids

De taalgids “Woorden, toon en boodschap tegen discriminatie en racisme” van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap is een interne handleiding van 43 pagina’s die ambtenaren aanbeveelt bepaalde woorden en uitdrukkingen te vermijden of te vervangen. Ontwikkeld in 2025 binnen het Programma tegen Discriminatie en Racisme, kostte het ongeveer 40.000 euro aan belastinggeld. Lange tijd bleef de gids onder de radar, tot het onlangs uitlekte via GeenStijl. In het vragenuur van de Tweede Kamer op 7 april 2026 distantieerde staatssecretaris Judith Tielen (VVD) zich ervan. Ze noemde de gids betuttelend en overbodig en stelde dat hij wat haar betreft “in de kast” mag.

Inclusieve woordenlijst OCW met omstreden vervangingen

De taalgids bevat een “inclusieve woordenlijst” met suggesties die verder gaan dan eenvoudige duidelijkheid of toegankelijkheid. Zo wordt aangeraden “Gouden Eeuw” te vervangen door “zeventiende eeuw”, omdat de traditionele benaming te veel glans zou geven aan een periode met kolonialisme en slavernij. “Slaaf” krijgt alternatieven die minder stigmatiserend zouden zijn. “Blank” wordt problematisch geacht en “Zwart” kan beter met hoofdletter geschreven worden. “Holocaust” zou bij voorkeur in combinatie met “Shoah” worden gebruikt. “Midden-Oosten” verandert in neutralere aanduidingen als “leefgebied”. Een “vluchtelingenprobleem” wordt liever een “opvangprobleem” of “woningnood”. Verder worden “dames en heren” afgeraden, “Moederdag” en “Vaderdag” richting iets als “Jij-dag” geduwd, en termen als “zittenblijver” of “Gen Z” eveneens in twijfel getrokken.

Normatieve aanpak taalgebruik in overheidsgids

Deze aanbevelingen zijn geen harde verboden, maar welbewuste richtlijnen die uitgaan van de premisse dat gangbaar taalgebruik “niet-neutraal” is en kan bijdragen aan discriminatie of racisme. Daarmee kiest de gids een duidelijk normatief standpunt. Hij plaatst taal in een kader waarin woorden actief moeten worden bijgestuurd om een bepaalde visie op inclusie en gelijkwaardigheid te realiseren. Dat is een fundamenteel andere benadering dan klassieke taalrichtlijnen die zich richten op helderheid, vermijding van jargon of feitelijke nauwkeurigheid.

Houd de politiek in de gaten en aan hun woord – schrijf u in voor de nieuwsbrief!

(Artikel gaat verder onder deze boodschap)

Socialisme, islamisering, klimaatpolitiek… Wenst u de linkse afbraak van Nederland een halt toe te roepen? Cultuur onder Vuur zet de politiek onder druk, ter verdediging van een Nederland wat ook echt Nederland is. Schrijf u daarom vandaag nog in voor de nieuwsbrief en strijd mee!

Aanhef: 
Uw gegevens worden verwerkt door Stichting Civitas Christiana, zodat wij u in de toekomst op de hoogte kunnen houden van onze campagnes. U hebt te allen tijde het recht uw gegevens in te zien, te wijzigen of te verwijderen. Stichting Civitas Christiana houdt zich in alle gevallen aan de eisen die de Uitvoeringswet Algemene verordening gegevensbescherming (UAVG) stelt. Privacybeleid.

Overheid gaat buiten haar jurisdictie met taalgids

Een ministerie van de Nederlandse overheid heeft de plicht om de traditionele Nederlandse en christelijke cultuur te eerbiedigen. Ambtenaren dienen het landsbelang en voeren het beleid van het democratisch gekozen kabinet uit, zonder een zelfgekozen ideologisch perspectief als norm op te leggen. Wanneer een overheidsinstantie echter een interne gids verspreidt die historische begrippen als “Gouden Eeuw” problematiseert, traditionele familiedagen neutraliseert en biologische of culturele categorieën probeert te ontmantelen, is ze buiten haar jurisdictie aan het werk.

Kritiek Tweede Kamer op betuttelende taalgids OCW

De kritiek in de Kamer was scherp. Verschillende fracties wezen op de betuttelende toon en het gebrek aan vertrouwen in de professionele oordeelsvorming van ambtenaren. Tielen erkende dat de gids overkomt als betutteling en benadrukte dat ambtenaren zelf in staat moeten zijn zorgvuldig, gelijkwaardig en begrijpelijk te communiceren zonder een dergelijke lijst. Dat standpunt verdient steun. Overheidscommunicatie hoort zakelijk, feitelijk en toegankelijk te zijn, niet beladen met een eenzijdige morele agenda. De echte uitdagingen in het onderwijs – zoals leesachterstanden, lerarentekorten en kwaliteit van het curriculum – vragen om gerichte aandacht, niet om energie die gaat naar woordkeuze binnen een activistisch kader. Tegelijkertijd zijn er ook partijen die steun verlenen aan het doceren van de genderideologie in schoolklassen, een ideologie die juist “vader” en “moeder” wil afvoeren en het spreken over “cisgender” introduceert. Zo steunt VVD meer genderlessen.  

Zelfcensuur en top-down taalbeleid door overheid

De timing van de ophef is veelzeggend. De gids bestond al geruime tijd intern, maar werd pas publiekelijk besproken nadat hij uitlekte. Dat onderstreept hoezeer taalbeleid kan functioneren als mechanisme van zelfcensuur: ambtenaren passen zich aan uit vrees voor het label “niet-inclusief”. Wanneer de overheid zelf het voortouw neemt in het labelen van woorden als problematisch, ontstaat een klimaat waarin open debat moeilijker wordt. Historische realiteiten, biologische verschillen of culturele tradities worden dan lastiger te benoemen zonder omwegen of excuses. Taal evolueert organisch door gebruik in de samenleving, niet door top-down richtlijnen van een ministerie.

Breek de waanzin van de leugen! Deel dit artikel!

(Artikel gaat verder onder deze boodschap)

De woke leugens regeren in media, onderwijs en politiek. Staat u voor waarheid en het vrije woord? Deel dan vandaag nog dit artikel met familie en vrienden. Want EU-regels maken het steeds moeilijker om het rechtse geluid te laten horen via advertenties. Hoe meer betrokken burgers dit zien, hoe moeilijker het wordt om de leugens in stand te houden!

Financiering linkse kenniscentra via ministerie OCW

De taalgids illustreert een bredere tendens: de neiging van instituties om cultuur en discours te sturen via ogenschijnlijk neutrale NGO’s. Het ministerie van OCW financiert via subsidies en opdrachten linkse kenniscentra zoals het Expertisecentrum Diversiteitsbeleid (ECHO) – die overigens mede door OCW is opgericht en nog steeds projectsubsidies ontvangt. Vervolgens huurt het ministerie dergelijke organisaties in voor “advies en de ontwikkeling van beleidsstukken” en interne richtlijnen. Wat in activistische netwerken ontstaat, keert zo via deze kringloop van financiering en inhuur terug als semi-officiële aanbeveling binnen het ambtelijke apparaat. Daardoor ontstaat een band van wederzijdse afhankelijkheid: de staat houdt deze organisaties in leven met publiek geld, terwijl zij op hun beurt invloed uitoefenen op de inhoud van ministeriële communicatie en beleid.

Verdediging van de Nederlandse cultuur als missie van ieder ministerie

Links begrijpt terecht dat taal de gedachten vormt en dat woordkeuze daar een belangrijke rol in speelt. Rechtse partijen en conservatieve organisaties moeten daarom niet vervallen in een vrijzinnig neutraliteitsdenken, maar strijden voor de juiste, traditionele woordkeuze, die op een organische manier tot stand is gekomen binnen de historische en culturele context van Nederland. Wanneer het OCW met een alternatief komt voor het begrip “vluchtelingenprobleem” kunnen wij daar best in mee. Dat moet echter niet “opvangprobleem” of “woningnood” zijn, zoals het OCW voorstelt, maar “immigrantenprobleem”.  

Erosie vertrouwen burgers door ideologische vooringenomenheid

Dit verhaal gaat uiteindelijk om meer dan een interne gids en ook om meer dan veertigduizend euro. Wij moeten geloven dat een ministerie als OCW niet oordeelt over de inhoud van onderwijs (zoals bij thema’s over seksualiteit en huwelijk), maar slechts “toeziet op de kwaliteit”. Het ministerie heeft zichzelf op deze manier echter totaal ontmaskerd als een ideologische actor die één specifiek wereldbeeld als norm probeert op te dringen. Dit soort initiatieven schaden het vertrouwen van burgers in de overheid op een structurele manier, al is het vaak een druppel die bijdraagt aan een al langer bestaande erosie. Nederlandse burgers willen de overheid zien als zakelijke uitvoerder van beleid, maar juist dit soort schandalen bewijzen het tegenovergestelde.

De leugen regeert – doneer en verdedig de waarheid met moed!

Woke sloopt geschiedenis, taal en betekenis. Echter, u weet: een man is een man en een vrouw is een vrouw. Doneer daarom vandaag nog voor gezond verstand en geef Nederland de moed om de rug recht te houden ten overstaan van de leugen!

Bedrag:
Uw betaalgegevens zijn beveiligd.
U kunt via iDEAL en andere betaalmethodes doneren. Hierna wordt u doorgeleid naar de beveiligde betaalpagina van Stripe om uw donatie af te ronden. Cultuur onder Vuur is een project van Stichting Civitas Christiana - een stichting zonder winstoogmerk die in 2014 in Heilig Landstichting werd opgericht. Door te doneren met dit formulier geeft u ons toestemming om uw donatie te gebruiken voor dit project of een ander project in overeenstemming met onze statutaire doelen.

Laatst bijgewerkt: 8 april 2026 20:24

Zwartboek Rob Jetten
Bestel kosteloos!

Doneer