Marjolein Moorman (PRO) noemt thuisonderwijs "kindermishandeling"

“Een vorm van kindermishandeling.” Dat is thuisonderwijs volgens Marjolein Moorman, Tweede Kamerlid van Progressief Nederland (PRO). 

Marjolein Moorman: 'Thuisonderwijs is kindermishandeling'

Moorman deed de uitspraak vrijdag in Dit is de dag (NPO Radio 1). Zij gaf aan thuisonderwijs een vorm van verwaarlozing te vinden, “omdat je kinderen eigenlijk niet de kans geeft de anderen te ontmoeten.” Het Kamerlid van PRO sprak bij Radio 1 over de vrijstelling van de leerplicht. Ouders die levensbeschouwelijk bezwaard zijn tegen de scholen in hun omgeving, kunnen een beroep doen op artikel 5.b van de Leerplichtwet. Daarmee zijn hun kinderen vrijgesteld van de leerplicht. Ze hoeven niet naar school. In de praktijk geven veruit de meeste ouders dan thuisonderwijs. 

Hoge Raad tegen thuisonderwijs

De leerplichtvrijstelling is een langlopende kwestie. Het is opnieuw onderwerp van publiek debat geworden, nu de Hoge Raad, het Openbaar Ministerie én leerplichtambtenarenvereniging Ingrado aandringen op scherpere eisen voor erkenning van de vrijstelling. De Hoge Raad beweert dat openbare scholen "neutraal" zijn, dus kunnen vrijgestelde kinderen daarnaartoe. Volgens onderwijsjuriste mr. Joke Sperling legt dat een tijdbom onder de vrijheid van onderwijs: waarom nog bijzondere scholen toelaten als openbare scholen volstaat?

Lees ook: Thuisonderwijs: overheid intimideert ouders die hun wettelijk recht gebruiken

Toezicht ontbreekt

Moorman zei op Radio 1 dat er “helemaal geen toezicht” op thuisonderwijs is. Maar als er geen toezicht is, hoe weet zij dan dat kinderen niet de kans krijgen anderen te ontmoeten? Moorman beweert dat ouders die een vrijstelling van de leerplicht hebben, hun kinderen van de samenleving “afzonderen”. Het tegendeel is waar. Kinderen die deelnemen aan thuisonderwijsactiviteiten, komen leeftijdsgenootjes tegen van allerlei levensovertuigingen in de samenleving. 

Hoogleraar: 'Nodeloze schade doordat overheid geen regeling treft'

Thuisonderwijzers in Nederland pleiten overigens al jaren voor toezicht, maar de politiek heeft tot nu toe altijd verzaakt dit te regelen. In plaats van een wettelijke regeling wordt er overgegaan tot strafvervolging door het Openbaar Ministerie. Daardoor houden veel ouders de deur gesloten. Dat kinderen dan buiten beeld raken heeft de staat aan zichzelf te danken. "De overheid heeft nodeloos schade aangericht door geen fatsoenlijke regeling te treffen en geen toezicht te organiseren. Het wordt hoog tijd dat wel te doen," zegt Sjoerd Karsten, emeritus-hoogleraar onderwijswetenschappen tegen Reformatorisch Dagblad.

Weinig aandacht voor thuiszitters

Linkse politici hebben de pik op thuisonderwijs. Niet omdat deze kinderen – 2.800 in totaal – daarbij onvoldoende leren, maar omdat het de ongelijkheid in de hand werkt en overheidscontrole bemoeilijkt. Ondertussen hebben ze verhoudingsgewijs weinig aandacht voor kinderen die noodgedwongen thuiszitten – 70.000 in totaal.

Beschuldiging van "kindermishandeling" is van andere orde

Het staat politici natuurlijk vrij hun kritiek te uiten op thuisonderwijs. Het is evenwel van een andere orde als je thuisonderwijsouders beticht van kindermishandeling. Dit terwijl deze ouders gebruikmaken van een wettelijk recht, en hun kinderen volgens internationale onderzoeken bovengemiddeld presteren. Een politica die hier van kindermishandeling spreekt, zet zichzelf buitenspel in het democratisch debat. 

Lees ook: Zo maakt u Cultuur onder Vuur uw voorkeursbron op Google

'Politici zetten bevolkingsgroepen weg'

Moorman is verkozen als Kamerlid voor GroenLinks-PvdA (nu Progressief Nederland). Zij is in 2025 verkozen op basis van een verkiezingsprogramma dat stelt: “De rechtsstaat is het fundament van onze democratie. Ze beschermt mensen tegen willekeur, discriminatie en machtsmisbruik, en waarborgt vrijheid en gelijke rechten. Maar dat fundament staat onder druk. Door politici die uithalen naar rechters, journalisten, wetenschappers en burgemeesters, en die bevolkingsgroepen wegzetten.” Wat doe je met een bevolkingsgroep als je die beticht van kindermishandeling? "Wegzetten" is dan nog eufemistisch. 

'Bescherm rechten van minderheden'

We lezen verder: de rechtsstaat staat onder druk door politici "die democratie steeds vaker uitleggen als enkel de wil van de meerderheid, terwijl het beschermen van minderheden en mensenrechten juist een onmisbaar onderdeel zijn van democratie.” Er zijn in Nederland ongeveer 2.800 kinderen die vrijgesteld zijn van de leerplicht vanwege richtingsbezwaar. Waarom komt Progressief Nederland niet voor de bedreigde rechten van deze minieme meerderheid op?

Gelijkheidsgelovigen verdragen thuisonderwijs niet

Het is een bekend probleem van de hedendaagse democratie, magistraal beschreven door Alexis de Tocqueville, dat het minderheden maar lastig duldt. Waar gelijkheid de leidende waarde is verdwijnt het onderscheid tussen burgers. We worden atomen in een amorfe massa. Wie afwijkt, bijvoorbeeld door zijn kinderen thuisonderwijs te geven, schendt het eerste gebod "Gij zult niet ongelijk zijn". Die moet door de almachtige staat gecorrigeerd en gecontroleerd wordt. Dat maakt wettelijke erkenning van thuisonderwijs met overheidstoezicht niet zonder risico. 

Voeg thuisonderwijsaffaire in het rijtje met toeslagenaffaire

Terug naar het GroenLinks-PvdA-programma, waarmee Moorman verkozen is: de rechtsstaat staat onder druk door een overheid "die burgers niet beschermt, maar verpulvert, zoals bij de toeslagenaffaire, de gaswinning in Groningen en fouten bij de IND en het UWV.” Voeg hier gerust de thuisonderwijsaffaire aan toe. Of is het verpulveren van burgers wél toelaatbaar als dat de linkse agenda dient? 

Het belang van thuisonderwijs groeit

Vrijstelling van de leerplicht is door de wetgever mogelijk gemaakt als laatste redmiddel bij zwaarwegende gewetensbezwaren tegen de richting van scholen. Nu de druk groeit op scholen om genderideologie te onderwijzen, is het des te belangrijker dat ouders kunnen terugvallen op het thuisonderwijs. Staatssecretaris Judith Tielen komt naar verwachting deze maand nog met een Kamerbrief over de toekomst van de leerplichtvrijstelling. 

Laatst bijgewerkt: 18 juni 2026 08:21