“Feitelijk is APG verworden tot een activistische duurzaamheids-NGO die het beheer van de pensioenen van bijna vijf miljoen mensen als een enigszins irritante nevenactiviteit beschouwt,” aldus econoom Han de Jong. Afbeelding gegenereerd en/of bewerkt met AI.
ABP zet in op ‘duurzame’ beleggingen en loopt opnieuw miljarden mis
Miljoenen Nederlanders bouwen gedwongen pensioen op bij ABP – en zien opnieuw miljarden verdampen. Economen Menno Tamminga en Han de Jong leggen elk een vinger op de zere plek in Wynia’s Week.
ABP blijft verlies lijden
In Wynia’s Week rekent econoom Menno Tamminga voor wat er op het spel staat bij vermogensbeheerder APG, dat 600 miljard euro beheert, waarvan 533 miljard euro aan pensioenen voor ABP. “Het rendement van APG op zijn beleggingen was vorig jaar negatief: namelijk minus 1,6 procent. Dat is 9,7 miljard euro verlies.” Tamminga zet daar een simpel alternatief naast: circa 1,1 procent stabiele spaarrente, waarmee conservatief gerekend een slordige 16,4 miljard euro aan opbrengst is misgelopen. Hij waarschuwt: ruim twee derde van de pensioenuitkering komt uit beleggingsrendementen, niet uit premies. En precies daarom bedreigen deze ondermaatse prestaties het pensioen van ambtenaren, leraren, agenten en militairen, die verplicht bij ABP zitten.
Dekkingsgraad steeg, maar niet dankzij APG
Han de Jong opent zijn betoog in Wynia’s Week met een vraag die velen gerust zou stellen: de dekkingsgraden stegen toch? Zijn antwoord ontneemt de geruststelling: “De dekkingsgraden zijn gestegen doordat de rente is gestegen.” Dat wil zeggen, pensioenfondsen hebben vermogen én schuld in de vorm van toekomstige pensioenverplichtingen. De waarde van die toekomstige verplichtingen wordt “teruggerekend” naar vandaag. Stijgt de rente, dan daalt de waarde van die toekomstige uitkeringen, waardoor de schuld kleiner lijkt. Wat deze ontwikkeling laat zien, is vooral dat de waarde van de verplichtingen nog harder daalde dan het verlies op de beleggingen. Met andere woorden: een rekenkundige wind in de rug verbergt een stevige tegenwind.
Duurzaamheid boven rendement
De Jong beschrijft hoe ABP duurzaamheid steeds meer centraal stelde, waardoor rendement automatisch aan prioriteit moest inleveren. Hij herinnert eraan dat pensioenfondsen beleggen met geld van deelnemers die “weinig te zeggen hebben.” De kern van zijn aanklacht: ABP nam afscheid van bijna de helft van de bedrijven waarin het belegde, omdat die niet voldeden aan de duurzaamheidsnormen van het ABP. Daarmee vergroot je bewust de afstand tot een bredere index – en dus het risico dat het rendement flink afwijkt, juist omlaag, zo betoogt De Jong. Hij noemt dat niet alleen riskant, maar ook hoogmoedig: “Voor mij getuigt dit beleid van een stuitende morele arrogantie.”
ABP miste opmars AI en liep miljarden mis
Tamminga maakt de ondermaatse prestaties concreet: ABP boekte 3,9 procent winst op aandelen in Europa, Noord-Amerika en Japan, terwijl de mondiale beursindex 7,2 procent behaalde – waarmee het ruim 5 miljard euro is misgelopen. Hij koppelt dat aan het missen van de “AI-hausse” en prikt doorheen de illusie dat overtuiging voor rendement zorgt: “Je kunt wel overtuigd zijn van je eigen gelijk als belegger, maar je gaat niet over de uitkomst. De markt, de optelsom van alle beleggers, gaat erover. De markt beslist over de koersen en de rendementen.” Daartegenover plaatst hij de ideologische invulling van de belegginsstrategie van APG: het geeft “de voorkeur aan ondernemingen met een sterk verantwoord beleggingsprofiel.” Daarmee wijst Tamminga op de harde realiteit: winnaars waren AI-bedrijven, ongeacht duurzaamheidsscores.
Actief beheer faalde
De Jong zoomt in: circa 128 miljard euro zat passief in aandelen en rendeerde 5,6 procent, terwijl de MSCI World-index tot 6,8 procent rendeerde. Daarnaast werd met zo’n 60 miljard euro actief in aandelen belegd. En daar – juist waar extra rendement het streven is door een actieve beleggingsstrategie – vallen de klappen: met 1,6 procent verlies op ontwikkelde markten. “Dat lijkt mij dus 7,2% minder dan de passieve aandelenportefeuille, maar APG rapporteert dat het rendement ‘slechts’ 6,86% achterbleef bij de benchmark.” Over vijf jaar bleef die actieve portefeuille gemiddeld 2,4 procent per jaar achter – “echt een erg slecht resultaat,” aldus De Jong. “Als je (…) jaarlijks 0,7% minder rendement haalt (…) dan valt het pensioen een kleine 20% lager uit.” En over 2025, bij 2,1 procent onderprestatie, is zijn conclusie nog harder: “[D]an blijft van je pensioen nog maar net de helft over van wat het had kunnen zijn.”
Lees ook: Pensioenoverzicht blijkt waardeloos: ABP geeft man duizenden euro’s minder dan beloofd
‘Vertrouwen’ in ‘lange termijn’ als alibi voor ondermaatse prestatie
Tamminga beschrijft hoe APG ondanks jaren teleurstelling blijft leunen op taal in plaats van resultaat: “Toch hebben we er alle vertrouwen in dat onze actieve aanpak op termijn weer boven de benchmarks kan uitstijgen.” De cijfers die hij daar tegenover zet schetsen een ander beeld: extra rendement op actief beheer was de afgelopen jaren negatief en liep jaar op jaar verder terug, met als dieptepunt ruim 3 procentpunt in de min in 2025. Tamminga is genadeloos: “In de pensioenwereld is ‘de lange termijn’ een gemakkelijk alibi. Het is een mooie, politiek correcte manier om te zeggen dat je niet meedoet met de hijgerige financiële handelaren, terwijl je ondertussen ondermaatse prestaties blijft leveren.” Ondertussen vertrok directeur vermogensbeheer van APG met een gouden handdruk van ruim 1 miljoen euro. De Jong vult aan: 13 pagina’s van het APG-jaarverslag beslaan rendement (waarvan ‘slechts 5 na aftrek van prietpraat’) tegenover een 57 pagina’s tellende duurzaamheidsrapportage – en dat terwijl APG juist maximale openheid eist van bedrijven en onder andere op grond van deze vermeende transparantiestandaard beleggingen van de hand doet.
Koerswijziging ABP? Eerst zien, dan geloven…
“Feitelijk is APG verworden tot een activistische duurzaamheids-NGO die het beheer van de pensioenen van bijna vijf miljoen mensen als een enigszins irritante nevenactiviteit beschouwt,” zo vat De Jong de cultuurverschuiving bij APG samen. Dat is het principiële probleem: uitgesteld loon – privé-eigendom van pensioendeelnemers – wordt behandeld als speelgeld voor een klimaatideologische missie, terwijl men niet kan uitstappen als het misgaat. Tegelijk kan voldoende maatschappelijke druk effect hebben: het nieuwe hoofd beleggingsbeleid van ABP Herman Bril zegt in het FD dat hij zich “moet focussen op rendement.” Het woord ‘duurzaamheid’ neemt hij slechts “sporadisch in de mond.” Dat klinkt als een breuk met jaren aan klimaatactivisme, wat aanmoediging verdient – maar niet louter op basis van mooie woorden. De toets is eenvoudig: geen klimaatideologisch gedreven beslissingen, betere prestaties en transparantie naar deelnemers. Pas dan wordt “rendement eerst” meer dan een promotionele slogan.
Teken daarom nu de petitie aan de president van De Nederlandsche Bank: "EU, handen af van onze pensioenen!"
Ons pensioengeld is ons privé-eigendom. Den Haag en Brussel hebben geen recht om in de pensioenpot te graaien. Daarom verzoek ik u met klem: stop de dreigende pensioenroof!
Laatst bijgewerkt: 16 april 2026 16:24