Stek Oost: Geweld en verkrachting in links woonexperiment

In 2018 opende in Amsterdam-Oost een wooncomplex dat symbool moest staan voor de perfecte integratie: Nederlandse jongeren en statushouders samen onder één dak. Acht jaar later resteert vooral een dossier vol politieaangiften en verwoeste levens.

Linkse luchtkastelen

Stek Oost had het levend bewijs moeten worden dat integratie vooral een kwestie is van elkaar ontmoeten, een goed gesprek en samen een kopje thee drinken. De opzet was eenvoudig: 125 Nederlandse jongeren (starters en studenten) en 125 statushouders (grotendeels jonge mannen uit conflictgebieden) zouden in één complex in Amsterdam-Oost intensief samenleven. Gedeelde ruimtes, gezamenlijke activiteiten, buddy-systemen, workshops – het hele progressieve gereedschapskistje werd opengetrokken.

Onderzoek Zembla

De werkelijkheid blijkt een stuk weerbarstiger. In de uitzending Het woonexperiment van Zembla (van 15 januari j.l.) wordt pas echt duidelijk wat een catastrofale mislukking het woonexperiment is. Vertrouwelijke documenten, interne mails, appgroepen van bewoners en aangiften bij de politie vormen samen een schrijnend dossier van een project dat feitelijk al binnen enkele maanden volledig ontspoort. De Nederlandse bewoners worden geteisterd door overlast, vernielingen, dreigementen, geweldsincidenten, drugshandel en in enkele gevallen zelfs verkrachting. 

Niet vrijblijvend

Een kamer in Stek Oost is voor Nederlandse bewoners niet vrijblijvend. Deelname betekent dat je een buddy moet zijn voor een statushouder en dat je op één of andere manier een bijdrage levert aan de gemeenschap. Voor de statushouders waren er echter in het geheel geen verwachtingen. Ze werden niet gevraagd naar hun motivatie, maar eenvoudigweg geplaatst door het COA. Volgens Mariëlle Foppen van woningcorporatie Stadgenoot was dat achteraf toch niet zo slim geweest: “Sommigen van hen wisten gewoon echt niet waar ze in terecht kwamen” vertelt ze in de uitzending, “en ook van hen werd verwacht om aan die gemeenschap deel te nemen. Niet iedereen zit daarop te wachten.”

Lees ook: Hoe Nederland kan heroveren wat Maurice Crul verloren verklaart

“Ik mocht niet meer weg”

Het verhaal van Amanda, een jonge vrouw die meedeed aan het woonexperiment, laat niets over van het naïeve beeld dat zoveel Nederlanders hebben van onze huidige asielpolitiek. Als bewoner kwam Amanda statushouder Mohammad R.A. regelmatig tegen wanneer ze buiten een sigaretje ging roken. Amanda had gezegd dat ze Mohammad wel wilde helpen om Nederlands te leren. Mohammad probeerde haar daarna regelmatig over te halen om bij hem thuis op bezoek te komen. Na veel aandringen ging Amanda uiteindelijk een keer bij hem film kijken: “Hij had wijn gekocht en hij zette mij onder druk om meer te drinken, om aan mij te zitten. Ik wilde weg en heb meerdere keren geprobeerd om weg te gaan, maar ik mocht niet meer weg.”

Aangifte

Een paar dagen later doet Amanda aangifte van verkrachting en vertrekt ze uit Stek Oost om weer bij haar moeder te gaan wonen. De zaak wordt door de politie geseponeerd wegens gebrek aan bewijs en Mohammad R.A. mag vervolgens gewoon in Stek Oost blijven wonen. Een half jaar later neemt een andere bewoonster contact op met de woningcorporatie. Ze maakt zich grote zorgen over de veiligheid van de vrouwen in het wooncomplex. De melding gaat over dezelfde man die Amanda zou hebben verkracht. In 2021 volgt een nieuwe verkrachting binnen het complex, maar pas in maart 2022 wordt Mohammad eindelijk uit huis gezet en gearresteerd. In 2024 volgde de veroordeling: slechts drie jaar cel voor twee verkrachtingen. 

Incompetentie

Het meest pijnlijke aspect van de uitzending moet toch wel de bijdrage zijn van  Stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer (PvdA). “Wat ik meekrijg uit die tijd,” vertelt ze in de uitzending van Zembla, “is dat er geprobeerd is om hem (Mohammad, red.) eruit te krijgen, maar dat dat helaas niet is gelukt.” Opmerkelijk, want van iemand met een doctoraal in Vrouwenstudies zou je wat meer ernst verwachten. Hoewel De Heer in de uitzending namens de gemeente spreekt was zij destijds niet Stadsdeelvoorzitter van Oost. Dat was haar PvdA-partijgenoot Maarten Poorter, die na zijn vertrek werd beloond met burgemeesterschap van gemeente Dijk & Waard.

Advies genegeerd

Op verzoek van woningcorporatie Stadgenoot doet Maarten Davelaar van het Verwey-Jonker Instituut onderzoek naar wat er in de gemeenschap van Stek Oost gebeurde. In het rapport stelt Davelaar vast dat zich enkele ingrijpende overlast- en (gewelds)incidenten hebben voorgedaan, waaronder seksueel grensoverschrijdend gedrag. Davelaar adviseerde daarom het relatieve aandeel statushouders terug te brengen naar 30 in plaats van 50 procent. Nota bene: dit onderzoek werd gedaan in het jaar dat Amanda werd verkracht. Toch legt de verantwoordelijke GroenLinks-wethouder Rutger Groot Wassink het advies naast zich neer en komt het in 2021 tot een tweede verkrachting … door dezelfde dader!

Dood en verderf

Het gemeentebeleid, onder invloed van GroenLinks-wethouder Groot Wassink (die onder meer statushouders en integratie in zijn portefeuille heeft) laat een spoor van dood en verderf achter. Enkele voorbeelden: 

1. In 2022 - 2023 liet hij een rapport over geweld tegen homoseksuelen maandenlang (of langer) liggen voordat het openbaar werd gemaakt.
2. Na de formatie van het kabinet-Schoof (2024) weigerde hij aanvankelijk contact met minister Marjolein Faber (PVV, Asiel & Migratie), hij noemde haar een "bedreiging voor alle Amsterdammers".
3. Bij plannen voor asielopvang (bijv. in Nieuw-Sloten) kreeg hij felle kritiek van bewoners tijdens bijeenkomsten en werd hij uitgemaakt voor "machtspoliticus" en "arrogant", met beschuldigingen dat hij weinig luistert naar lokale zorgen over veiligheid en overlast.
4. In augustus 2025 wordt de 17-jarige Lisa verkracht en vermoord wanneer ze van station Duivendrecht naar huis fietst. De dader is een Nigeriaanse asielzoeker die verbleef in een AZC in Amsterdam-Zuidoost.
5. Op de eerste dag van het jaar vond er een ernstig geweldsdelict plaats in het AZC aan de Sloterweg waarbij twee Syrische asielzoekers werden doodgeschoten, zoals we eerder bij Cultuur onder Vuur hebben besproken.

Als we daar nog de casus Stek Oost aan toevoegen, tekent zich een duidelijk patroon af van een gefaalde asielpolitiek waarin de veiligheid van Amsterdammers keer op keer moet worden geofferd voor multiculturalisme en massamigratie. Misschien niet vreemd voor een GroenLinks wethouder die zijn scriptie schreef over de ideologische achtergronden van de links-extremistische terreurgroep Rote Armee Fraktion.

Totale chaos

De bewonersappgroep, waar Zembla inzage in krijgt, lijkt soms meer op een meldkamer voor spoedeisende hulp dan op een gezellige buurtchat. Berichten over dreigementen, vernielingen en drugshandel volgen elkaar in hoog tempo op. Meerdere jonge vrouwen verlieten voortijdig het complex omdat ze zich niet langer veilig voelden. In de zomer van 2023 was er bij woningcorporatie Stadgenoot een vermoeden dat er in een van de studio’s een groepsverkrachting heeft plaatsgevonden. Op dat moment is voor Stadgenoot de maat vol.

Niemand neemt verantwoordelijkheid

Stadgenoot concludeert in de zomer van 2023 dat zij de veiligheid van bewoners én eigen medewerkers niet langer konden garanderen. Ze wilde eruit stappen. De gemeente Amsterdam hield dat echter tegen. Stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer verklaarde tegenover Zembla: “Je kunt mensen niet in één keer op straat zetten.” Uiteindelijk werd een compromis gesloten: vanaf 2024 nog maximaal 30% statushouders in plaats van 50%. Aan het eind van de uitzending vraagt de interviewer aan De Heer of de taakstelling (dus de verplichting om statushouders te huisvesten) voor de gemeente zwaarder woog dan de veiligheid van de bewoners. De Heer ontkent dit en duikt vervolgens weg achter juridische en praktische beperkingen. Ze ligt er ‘s avonds wakker van, vertelt ze, en vraagt zichzelf (waarschijnlijk tot ieders verbazing) nog steeds af: “Waarom lukt dit ons nou niet?”

De rekening

Stek Oost moest het bewijs worden dat de multiculturele droom haalbaar is. Het werd echter het bewijs van het tegenovergestelde. Ideologische blindheid prevaleerde boven de veiligheid van kwetsbare jonge vrouwen. De Nederlandse starter die jaren wacht op een woning, de jonge vrouw die ’s nachts de gang niet meer op durft, de medewerker die bedreigd wordt – zij betalen de prijs voor de nalatigheid van de gemeente Amsterdam en voor de linkse ideologie die de werkelijkheid weigert te erkennen. In april 2028 sluit de poort van Stek Oost voorgoed.

Laatst bijgewerkt: 21 januari 2026 16:44