Rob Jetten en Karl Marx zijn nauwer verwant dan velen denken. Bron afbeelding links: Martijn Beekman / Rijksoverheid.
Groen is het nieuwe rood: de ideologie van Rob Jetten
Rob Jetten presenteert zich als de nuchtere doener die problemen oplost in plaats van ideologieën predikt – mouwen opgestroopt, geen grootse visies. Toch schuilt achter zijn miljardeninvesteringen in de groene economie en strenge klimaatplannen een diepgewortelde ideologie die veel verder gaat dan puur pragmatisme.
Jetten is niet zo technocratisch als hij lijkt
Nederlandse premiers staan niet bepaald bekend als ideologische scherpslijpers of intellectuele zwaargewichten. Rob Jetten past precies in deze traditie. Premiers als Jetten willen geen visies ontvouwen maar problemen oplossen. Jetten liet zich tijdens de verkiezingsstrijd van 2025 dan ook opzichtig fotograferen terwijl hij de mouwen opstroopte. “Van mij geen woorden maar daden,” hoor je hem bijna zeggen. Toch is het naïef te denken dat achter Jettens beleid geen ideologie zit. “Praktische mensen, die denken dat zij geheel vrij zijn van intellectuele invloeden, zijn meestal de slaven van een overleden econoom,” schreef de linkse econoom John Maynard Keynes in 1936.
De verborgen ideologie: neo-Keynesiaans en groen
Keynes zélf oefent over zijn graf heen een indirecte doch sterke invloed uit op Rob Jettens nieuwe kabinet. De coalitie giet honderden miljarden in fondsen die de economie moeten aanjagen. Overheidsinvesteringen zorgen voor werkgelegenheid en welvaart, zo is het devies. Na de bankencrisis van 2008 heeft dit socialistisch denken een nieuwe populariteit gekregen, weliswaar in neo-Keynesiaanse vorm. Exponenten zoals Thomas Piketty worden ook in D66-kringen graag gelezen. Het libertarische geluid dat je voorheen weleens hoorde binnen de partij is verstomd. Jettens honderden miljarden moeten wel de louter groene economie aanjagen. Uit de talloze eco-maatregelen van het coalitieakkoord spreekt de oprechte overtuiging dat een ware klimaatrevolutie nodig is om de aarde te redden. Waar komt deze opvatting vandaan?
Ecosocialisten en klimaatkapitalisten
“Er is geen tijd te verliezen; de klimaatcrisis is nu.” Dat schreef hoofdredactrice Afke Groen in de zomer van 2021 in het voorwoord van D66-partijblad Idee. Onder verwijzing naar “extreme bosbranden” pleitte ze voor het “stoppen met de uitstoot van broeikasgassen” (zonder te vermelden dat de verhoogde CO2- uitstoot in veel werelddelen tot significante vergroening leidt). “Maar de vraag hoe we dat rechtvaardig vormgeven, is bij uitstek ideologisch,” erkende Groen. Instemmend citeerde ze een Greenpeace-kopstuk, dat in een interview verderop in het tijdschrift de vrije ruimte kreeg om te pleiten voor “milieurechten” als mensenrechten. Met zulke uitgaven plaatst D66 zich in het midden van wat we de ‘klimaattent’ kunnen noemen. In die tent zitten de zelfbenoemde “ecosocialisten” van GroenLinks-PvdA, maar ook de “klimaatkapitalisten” die in de Idee-editie van 2021 ook hun pleidooi mochten voeren.
De mens als vijand van de aarde
Hun gemene deler is de opvatting dat de mens nu vijand van de aarde is geworden (of altijd al is geweest). We hebben ons uit christelijke overtuiging verheven boven de natuur. We hebben onszelf rentmeester over Gods Schepping gewaand. Terwijl we slechts dieren zijn. We moeten een toontje lager zingen, door weer meer als dieren te leven: primitief en in klein verband.
Groen is het nieuwe rood
Een tweede component van de klimaatideologie is dat er een “zuivering” plaats moet vinden om de mens van zijn troon te stoten. In de meest radicale kringen van Deep Ecology is de gewenste zuivering de uitroeiing van de wereldbevolking: Moeder Aarde is een organisme dat het ziekmakend element ‘mensheid’ uitstoot. In de iets minder radicale hoeken van de klimaattent wordt de “zuivering” gedaan door een nieuwe maatschappelijke orde te creëren. Daarin maakt privé-eigendom plaats voor “delen”, uiteraard bij gratie van de overheid.
Van privé-eigendom naar groene staatsdwang
De klimaatideologen die ook in D66-kringen populair zijn, zien een toekomst voor zich waarin u geen auto heeft. U deelt een auto met uw buurgenoten. Rijdt u te veel? En belast u daarmee het milieu? Dan blijft het portier voor u dicht. Zo komt er een nieuwe staatsdwang. Die kleurt echter niet rood, maar groen. Omwille van – wetenschappelijk allang ontkrachte – paniekbeelden van desastreuze klimaatverandering moet privé-eigendom maar wijken. Hannibal staat aan de poorten. Lever maar snel uw autosleutels in.
Lees ook: Ecologie: marxisme in een groen jasje
Centrale planning
Klimaatideologen willen een ingrijpende herordening van de samenleving. Dat dit een centrale staatsplanning vereist zonder weerga, is voor hen een mooie bijkomstigheid. Het kabinet-Jetten is daar al op ingesteld. Creëerden voorgaande kabinetten vooral de randvoorwaarden voor economische groei, de nieuwe coalitie committeert zich daarentegen voor het eerst aan “1,5% structurele economische groei”. Daarmee zijn we feitelijk terug in de jaren van de Grote Sprong Voorwaarts, toen de Chinese overheid (lees: Mao Zedong) dicteerde hoeveel er geproduceerd werd.
De Groene Sprong Voorwaarts en het einde van organische vrijheid
Alleen heet het nu de Groene Sprong Voorwaarts. Voor de wezenlijke principes van een organische sociale orde – vrij ondernemen, onaangetast privébezit, besteding naar eigen believen – is in deze visie geen plaats. Evenmin voor democratie, want een centrale planning vereist nu eenmaal dat naast middelen ook mensen geordend worden richting de door klimaatpolitici als Rob Jetten gestelde doelen.
Dit artikel verscheen eerder in onze publicatie Zwartboek Rob Jetten.
Bestel kosteloos: Zwartboek Rob Jetten
Waar wil de nieuwe premier heen met Nederland? Dat is wat dit eerste boek over de machinaties van de D66-leider blootlegt. Het laat de anti-christelijke, klimaatideologische en immigrationistische agenda zien van de politicus. Onmisbaar voor iedere Nederlander die bezorgd is om de D66-aanvallen op onze vrijheid, ons eigendom en onze cultuur. Bestel het vandaag nog kosteloos!
Laatst bijgewerkt: 3 maart 2026 08:22