Corona verdwijnt, maar grondrechten blijven op de tocht staan

Minister Ernst Kuipers (D66) blijft schermen met denkbeeldige doemscenario's, om alsnog het digitale coronapaspoort er hoe dan ook door te krijgen. (Foto: YouTube)

Corona verdwijnt, maar grondrechten blijven op de tocht staan

Ook al zijn per 25 februari de meeste coronaregels vervallen, dat betekent niet dat de inperking van grondrechten van de baan is. Integendeel, het kabinet Rutte IV dreigt die zelfs definitief te maken, door de Wet publieke gezondheid aan de coronacrisis aan te passen en de eigen bevoegdheden blijvend te verruimen ten koste van de burgers. Ondanks veel verzet in het parlement.

Gezondheidsdictatuur

Daarmee gaat het internationale scenario in vervulling waarvoor Cultuur onder Vuur al vorig jaar waarschuwde met de brochure De coronacoup: de corona-epidemie wordt aangegrepen voor de vestiging wat met goed recht een gezondheidsdictatuur genoemd mag worden. Symbolisch is dat de politiek verantwoordelijke hiervoor dezelfde is als degene die eerder als ziekenhuisbaas in de media de desastreuze lockdowns en andere coronamaatregelen verdedigde: D66-minister Ernst Kuipers.

Digitaal coronapaspoort

Ook dit fenomeen benoemde al De coronacoup: “Het meest paradoxale aan de huidige situatie is dat degenen die verantwoordelijk zijn voor deze ramp voor de volksgezondheid, dezelfde zijn die, in naam van de bescherming van de bevolking, van de uitzonderlijke omstandigheden gebruik maken om een ware gezondheidsdictatuur op te leggen aan de bevolking die zij beweren te beschermen.” (p.19). Ook de plannen voor een digitaal coronapaspoort – in China al werkelijkheid als een sciencefiction-achtig nachtmerrie – zijn slechts in de ijskast gelegd. Ze kunnen ieder moment weer geactiveerd worden.

Banner coronacoup

Einde van vrijheid zoals we die kennen

Bovendien zal het in zo’n digitaal paspoort niet bij corona blijven of zelfs niet bij het gehele medische dossier. Het stelt de overheid immers in staat tot een gedetailleerde persoonsbewaking, bijvoorbeeld aangaande de aankopen, inkomsten en bankrekeningen van de betreffende burger, controle op diens ‘correcte’ gedrag, bijvoorbeeld tijdens een lockdown, maar ook inzake milieu en klimaat. Zo waarschuwt hoogleraar privacy en identiteit Bart Jacobs van de Radboud Universiteit voor "het einde van vrijheid zoals we die kennen".

Vierde tijdelijke coronaweg

Op dit moment is al de vierde verlenging van de tijdelijke coronawet ingegaan die geldigheid houdt tot 1 juni. De Eerste Kamer wilde die nog afzwakken, maar minister Kuipers wist te melden dat die praktisch al in het Staatsblad stond. Tot die tijd houdt het kabinet sowieso het complete corona-arsenaal nog tot zijn beschikking, van afstandsregel en mondkapplicht tot het omstreden coronatoegangsbewijs. Een reguliere verlenging van de ‘tijdelijke’ coronawet is daarna niet meer mogelijk, maar helaas is dat minder goed nieuws dan het lijkt.

Juridisch noodverbandje

Kuipers begrijpt namelijk zelf ook wel dat een drastische inperking van grondrechten waarin de nieuwe Wet publieke gezondheid naar zijn mening moet voorzien, tijd vergt. Daarom werkt hij op dit moment aan een juridisch noodverbandje ter overbrugging van de periode na 1 juni. In de Eerste Kamer schermde hij ter rechtvaardiging met allerlei ongespecificeerde dreigingen: “Het is nog een zeer volatiele situatie. Stel dat we zeggen: we wachten op de aangepaste Wet publieke gezondheid, tot die tijd hebben we niks. Dan blijft het bij het gekruist houden van de vingers en, als er echt wat moet, plots werken met een noodprocedure.”

Risico’s worden opnieuw opgeblazen

Het idee dat het coronavirus nog eens zal muteren in een gevaarlijke variant, gaat tegen alle wetenschappelijke verwachting in. Zelfs het toch al relatief onbeduidende omikron is nu op de terugtocht. Dat komt de gezondheidsautoriteiten, nationaal en internationaal, niet goed uit. Dus worden de risico’s opnieuw opgeblazen, met behulp van quasi-wetenschappelijke speculaties. Kuipers: “We zitten niet eens een maand in een stabiele situatie, het is allemaal nog zeer beweeglijk.” In De coronacoup hebben we dit de worst-case logica genoemd. Ten overstaan van een naar ‘veiligheid’ hunkerend publiek blijft men, om nieuwe bevoegdheden te rechtvaardigen, uitgaan van het ‘ergste geval’, hoe imaginair ook.

Fictieve scenario’s

In het internationale gezondheidsbeleid tellen ficties dus steeds meer als feiten. In De coronacoup hebben we uitgelegd hoe dit past in een internationale “ideologische verschuiving”: “Terwijl het traditionele concept van ‘preventie’ van rampen de reële mogelijkheden van een bedreiging berekende op basis van betrouwbare gegevens van eerdere epidemieën, koos een nieuw concept – bekend als paraatheid – ervoor om fictieve scenario’s te bedenken met een lage waarschijnlijkheid, maar met potentieel catastrofale gevolgen.”

Grondrechten steeds minder grondrechten

De ontwikkelingen in Nederland zijn zeker niet uniek. Bij alle variatie zitten de meeste nationale overheden op dezelfde lijn: corona aangrijpen om de eigen bevoegdheden te verruimen ten koste van de grondrechten van hun burgers (die dus steeds minder nog echte grondrechten zijn). Zoals De coronacoup opmerkt: het lijkt wel of alsof alle landen hetzelfde draaiboek volgen. Dat geldt echter ook voor de internationale organisaties

Petitie Handen af van eigen huis

Supranationale volmachten bij pandemieën

Analoog aan de nationale overheden probeert intussen de Wereldgezondheidsorganisatie garen te spinnen bij de COVID-crisis. De VN-organisatie mikt zelfs op het krijgen van supranationale volmachten bij pandemieën, zodat alles wat zich wereldwijd op gezondheidsgebied afspeelt onder haar directe controle komt. De meest drastische wissel heeft de WHO daarvoor al in 2009 omgezet door in haar definitie van ‘pandemie’ de voorwaarde te schrappen dat die “een aanzienlijk aantal ziekte- en sterfgevallen” moest meebrengen.

Nieuwe noodverordeningen en lockdowns

Elk snel zich verbreidend virus kan dus op gezag van de WHO tot ‘pandemie’ worden uitgeroepen, hoe onschuldig ook. Het hoeft dus niet te verbazen als er vandaag of morgen opnieuw een nieuwe pandemie wordt uitgeroepen en er weer nieuwe noodverordeningen of lockdowns worden afgekondigd. Maar dit dan op basis van inmiddels vernieuwde wetgeving, die u uw vrijheid nog verder zal afnemen dan onder corona al het geval was.