Ministerie van Landbouw: onteigening van boeren is nationaal belang

Post van de minister van Landbouw aan Cultuur onder Vuur. Namens de minister spreekt ir. J.M. Osinga, directeur generaal Natuur, Visserij en Landelijk Gebied. Hij laat weten dat de minister wegens “druk op de agenda” de Cultuur onder Vuur-petitie tegen het onteigenen van boeren (op dit moment al ruim 44.000 maal ondertekend) niet zelf in ontvangst kan nemen.

Milieuverplichtingen aangegaan

Maar de petitie zit de directeur-generaal blijkbaar niet lekker. Hij neemt althans de gelegenheid te baat om Cultuur onder Vuur te corrigeren op de punten die naar zijn mening niet juist zijn weergeven. “U stelt dat deze crisis ontstaan is doordat Nederland milieuverplichtingen is aangegaan die niet in ons nationale belang zijn”, aldus Johan Osinga in zijn brief aan Cultuur onder Vuur.

Strop van stikstofnormen

Dat klopt. Dat stelt Cultuur onder Vuur inderdaad, onder meer in ons wijdverspreide boek Groen is het nieuwe rood. Wat er gebeurd is: Nederland heeft – aangedreven door de roodgroene lobby van met name D66 en GroenLinks - zelf zijn hoofd door de strop van Europese stikstofnormen gestoken. Nu wordt het touw aangetrokken en als gevolg daarvan dreigt Nederland zijn succesvolle, economisch zeer belangrijke boerenstand op te offeren.

Brute schending privé-eigendom

Waarom? Omdat hier en daar wat plantjes plaats maken voor andere, vanwege een alledaags scheikundig element dat sowieso al 78 procent van de ons omringende lucht uitmaakt en waar onze bodem boordevol mee zit. Afgezien van het groot onrecht dat gedwongen onteigening van de boeren betekent en de brute schending van het privé-eigendom, zou Nederland zichzelf ook onherstelbaar in de voet schieten met het verregaand opheffen van het boerenbedrijf. Het gaat rechtstreeks in tegen iedere reële opvatting van het nationaal belang.

Effectieve milieubescherming?

Maar Johan Osinga legt een vernietigend tegenargument op tafel, in eigen ogen althans: “Graag wijs ik u erop dat gezonde natuur en effectieve milieubescherming ook in ons nationale belang zijn.” Staat Cultuur onder Vuur nu schaakmat? Nee, natuurlijk niet. Schermen met “gezonde natuur en effectieve milieubescherming” is retoriek en geen inhoudelijk argument. Het gaat er maar om wat je daaronder verstaat. En suggereren dat het opofferen van de boeren voor “gezonde natuur” in “ons nationaal belang” kan zijn, is alleen maar het herhalen van de beleidslijn die Cultuur onder Vuur nu juist ter discussie stelt.

‘Onteigening geen nieuw instrument’

Dan over het onteigenen van boeren omwille van stikstof. Als het daarover gaat, meent Osinga nieuws te hebben, want, zo laat hij weten aan Cultuur onder Vuur: “Onteigening vanuit overheidswege (sic!) is geen nieuw instrument”. O? Hij gaat zelfs op de hurken om dat Cultuur onder Vuur nader uit te leggen: “Het instrument wordt soms ingezet als uiterst middel voor planologische ontwikkelingen zoals dijkverzwaring, infrastructuur en bouwprojecten.” Zo leren we nog eens wat...

Landbouw bestrijden voor natuur

Alle gekheid op een stokje, iedereen weet in een klein land als Nederland dat onteigeningsprocedures een onmisbaar beleidsinstrument zijn voor het algemeen belang. Maar waar het hier om gaat, het onteigenen van boeren, enkel en alleen om ze te verjagen, en de landbouw te bestrijden ten gunste van zoiets amorfs als ‘de natuur’, dat is iets geheel nieuws. Althans in Nederland. Het is een typisch socialistische maatregel: voor communistische regimes is het keihard aanpakken van boeren een gebruikelijke gang van zaken, maar zelfs dan is het tegen de boeren als klasse gericht en zeker niet tegen de landbouw als zodanig.

Actie voeren tegen toekomstig beleid

Osinga heeft nog een andere bezwaar tegen de petitie van Cultuur onder Vuur: “In uw petitie wekt u de indruk dat ook bij de aanpak van de stikstofcrisis gedwongen onteigening bestaande praktijk is.” En, zo laat hij weten: “Dat is niet het geval.” Maar Cultuur onder Vuur geeft zowel in de petitie als in artikelen heel duidelijk aan dat het om een beleidsadvies gaat. En adviezen kunnen worden overgenomen, daar worden ze voor gegeven. Actie moet je daarom voeren vóórdat het beleid wordt. Dan kan het nog tegengehouden worden, zoals eerdere acties van Cultuur onder Vuur, zoals tegen het gasverbod, laten zien.

Huizen- en wegenbouw ‘op slot’

Hoe Osinga zelf tegenover gedwongen onteigening van boeren staat, zegt hij niet, maar hij verwijst naar de overheidssite www.aanpakstikstof.nl die de geesten rijp maakt voor vergaand ingrijpen tegen de boeren. In een propagandafilmpje op die site verzucht mevrouw Hellen van Dongen, ‘directeur-generaal stikstof’ (overigens zonder specifieke deskundigheid dienaangaande: zij is als juriste langs diverse ministeries opgeklommen in de Haagse bureaucratie) dat de landbouw zoveel stikstof uitstoot dat er weldra voor huizenbouw, bedrijventerreinen en wegen geen vergunningen meer afgegeven kunnen worden. “En ja, dan zet je Nederland op slot.”

Roodgroene bubbel

Het huidige beleid is het enige wat erop zit. Het kan niet anders. De boeren moeten eraan, anders dreigt een noodtoestand. Dat is de voorstelling van zaken die men wil opdringen. Uit alles blijkt dat het ministerie van Landbouw opgesloten zit in een roodgroene bubbel. Het handelt vanuit de logica van een eenzijdig, sterk ideologisch gekleurd wereldbeeld, waarin stikstof – nogmaals: een volstrekt alledaags, kleur- en reukloos gas – zogenaamd een groot probleem vormt en waarin wat op dit moment in Nederland als ‘natuur’ geldt, in zijn huidige toestand volstrekt gefixeerd moet blijven. Alsof dat überhaupt al ooit mogelijk zou zijn.

Gedwongen onteigening van tafel

Het is niet stikstof, maar juist de stikstofpolitiek die Nederland op slot dreigt te zetten. Kan het ministerie van Landbouw zijn ideologische oogkleppen nog afdoen? Niet alleen ir. J.M. Osinga, directeur generaal Natuur, Visserij en Landelijk Gebied, maar heel het ministerie van Landbouw, waarvan je toch zou verwachten dat het als eerste voor de boeren op de bres zou staan, kan in zijn stikstofobsessie wel wat tegengas (pun intended) gebruiken. Gedwongen onteigening van onze boeren moet direct van tafel!

Laatst bijgewerkt: 11 augustus 2026 18:49