De Franse religieuzen van de Orde van de Mercy kopen Europese slaven vrij in Algiers (1666). Bron: Wikimedia.
Waarom zwijgt premier Jetten over islamitische slavernij van Europeanen?
Premier Rob Jetten en het huidige kabinet richten zich sterk op het trans-Atlantische slavernijverleden, maar negeren andere historische vormen van slavernij die Europa direct raakten. De vergeten Barbarijse slavernij door Noord-Afrikaanse kapers verdient echter een plaats in het debat en vraagt om een eerlijker, completer historisch perspectief.
Selectieve slavernijherdenking door premier Jetten
Premier Rob Jetten sprak onlangs met organisaties als het Herdenkingscomité Slavernijverleden en het Nationaal Slavernijmuseum. “We mogen ons slavernijverleden nooit vergeten,” benadrukte hij. Actieve bewustwording over het koloniale en slavernijverleden is prioriteit van dit kabinet. Een nobel streven op het eerste gezicht. Maar waarom blijft de blik van Den Haag zo krampachtig gericht op één hoofdstuk van de geschiedenis, terwijl andere, minstens zo brute vormen van slavernij straal worden genegeerd?
Barbarijse slavernij van Europeanen door Noord-Afrikaanse kapers
Terwijl Jetten en zijn collega’s zich buigen over trans-Atlantische slavernij, ligt een ander verhaal veel dichterbij dat volledig onbesproken bijft: de massale ontvoering en slavernij van honderdduizenden Europeanen – waaronder Nederlanders – door islamitische kapers uit Noord-Afrika. Dit was geen randverschijnsel, maar een structureel, eeuwenlang fenomeen dat de Middellandse Zee beheerste van grofweg 1500 tot 1800. Het boek Christian Slaves, Muslim Masters van de Amerikaanse historicus Robert C. Davis (2003) maakt pijnlijk duidelijk hoe omvangrijk en wreed deze blanke slavernij was.
Meer dan 1 miljoen Europese slaven in Barbarije
Davis schat op basis van contemporaine bronnen (consulaire rapporten, missiearchieven, loskoopregisters en ooggetuigenverslagen) dat de Barbarijse regentschappen in de zeventiende eeuw gemiddeld rond de 35.000 christelijke slaven vasthielden. Barbarije (of de Barbary Coast), is de historische Europese naam voor het gebied langs de Noord-Afrikaanse kust (het huidige Marokko, Algerije, Tunesië en Libië). Met name Algiers kende pieken van 25.000 tot 40.000 slaven. Omdat de sterfte onder de gevangenen extreem hoog was (15 tot 20 procent per jaar door uitputting, mishandeling, ziekte en pestepidemieën) en reproductie nauwelijks mogelijk was, moesten de kapers voortdurend nieuwe slachtoffers maken. Davis komt daarmee op een totaal van 1 tot 1,25 miljoen Europeanen die tussen 1500 en 1800 werden ontvoerd en tot slaaf gemaakt.
Islamitische bronnen en slavernij als oorlogsbuit
De klassieke islamitische bronnen (Koran en Hadith) accepteren slavernij als legitiem instituut en regelen het in plaats van het te verbieden. Slavernij ontstaat vooral als oorlogsbuit: niet-moslim-gevangenen mogen tot slaaf worden gemaakt. De term “wat uw rechterhand bezit” (ma malakat aymanukum) verwijst herhaaldelijk naar (vrouwelijke) slaven en concubines. Koran 23:5-6, 70:29-30 en 4:24 staan expliciet seksuele omgang toe met deze slaven, ook met getrouwde vrouwen uit vijandelijke groepen.
Jihad en islamitische rechtvaardiging van slavernij
De Koran maakt een scherp onderscheid tussen gelovigen en "kafirs" (ongelovigen). Koran 9:29 gebiedt om tegen niet-moslims te strijden “totdat zij de jizya betalen terwijl zij onderdanig zijn”. Koran 47:4 spreekt over het afslaan van nekken van ongelovigen in de strijd, gevolgd door vrijlating of losgeld. Dit religieuze kader van jihad tegen ongelovigen, gecombineerd met slavernij en economisch gewin, vormde de motor achter de Barbarijse kaperij na de Reconquista (1492). De rooftochten op christelijke kusten waren geen puur piraterij, maar vaak jihadistische ondernemingen.
Rooftochten en massale ontvoeringen in Europa
De lijst met rooftochten in Christian Slaves, Muslim Masters leest als een gruwelijke catalogus van terreur. In 1554 werden in Vieste (Calabrië) 6.000 mensen weggevoerd. In 1544 roofden de kapers 7.000 zielen uit de Baai van Napels. In 1551 viel Gozo (Malta) bijna geheel ten prooi: van de 7.000 inwoners werden er 6.300 meegenomen. Maar ook kleinere, herhaalde aanvallen op vissersdorpen, kustplaatsen en schepen waren net zo dodelijk. Davis’ tabel met “Major Corsair Slave-taking Activity” telt tientallen van dergelijke acties, vaak met honderden tot duizenden slachtoffers per keer. Ook Britse, Nederlandse en Vlaamse schepen en bemanningen waren niet veilig. Duizenden zeelieden uit de Lage Landen verdwenen in de “bagnios” (slavendepots) van Algiers en Tunis.
Leven van slaven in Algiers en Tunis
Eenmaal aangekomen op de slavenmarkten, zoals de Badestan in Algiers, werden de gevangenen geïnspecteerd, verkocht en ingedeeld. Staatslaven kwamen vaak in de galeien of bij openbare werken terecht. Privé-slaven deden huishoudelijk werk of zwoegden op het land. Davis beschrijft een dagelijks leven van ketenen, zweepslagen, karige rantsoenen en willekeurig geweld. Velen werden gedwongen tot bekering, maar de meerderheid klemde zich vast aan de hoop om te worden vrijgekocht. Speciale reddingsorden zoals de Trinitariërs en Mercedariërs zamelden in Europa geld in voor het vrijkopen van christelijke slaven. Dit is een inspanning die door de hele geschiedenis van de kerk terug te vinden is: van Sint-Patrick in de 5de eeuw en Sint-Petrus Klaver in de 17e eeuw (die zichzelf “slaaf van de slaven” noemde) tot Sint-Josephine Bakhita in de 20ste eeuw, inclusief pausen als Gregorius XVI en Leo XIII.
Lees ook: Hoe Nederlandse slavernij-excuses de cultuurmarxisten in de kaarten spelen
Een christelijke geestelijke (vermoedelijk een Trinitariër of Mercedariër) met een beurs vol losgeld. Hij staat klaar om christelijke slaven vrij te kopen.
Impact van Barbarijse kapers op Nederland en de Lage Landen
Italië, Spanje, Frankrijk en de Britse eilanden werden het zwaarst getroffen door de Barbarijse rooftochten, met talloze landingen en volledige dorpen die werden leeggehaald. Ook de Lage Landen bleven niet gespaard. Nederlandse en Vlaamse schepen werden regelmatig gekaapt, vooral in de Middellandse Zee, en hun bemanningen tot slaaf gemaakt. In de zeventiende eeuw vormde de dreiging van Barbarijse kapers een constante factor voor de Hollandse zeevaart. De Republiek voerde zelfs oorlog tegen Algiers (1618–1622) en stuurde meerdere malen eskaders uit om de zeerovers te bestrijden. De angst zat er diep in: families spaarden jarenlang voor losgeld als een familielid of bemanningslid in Barbarije belandde. Havens en schepen moesten telkens beter worden beveiligd.
Vergelijking van Barbarijse slavernij met trans-Atlantische handel
Dit alles speelde zich af in dezelfde periode waarin de trans-Atlantische slavenhandel nog maar net op gang kwam. Slavernij is dus nooit een exclusief Europees kwaad geweest, maar een universeel historisch fenomeen. Arabisch-islamitische slavenhandelaren voerden al eeuwen eerder miljoenen Afrikanen af naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika (een handel die overigens nog veel langer duurde dan de Europese). Historici schatten dat 6 tot 18 miljoen zwarte Afrikanen via de Sahara en de Indische Oceaan naar de islamitische wereld werden afgevoerd. Een handel die dus qua duur en omvang de trans-Atlantische ruimschoots overtrof.
Waarom zwijgt het Nederlandse slavernijdebat over Barbarijse slavernij?
Waarom richt het Nationaal Slavernijmuseum zich bijna uitsluitend op het trans-Atlantische verhaal, terwijl de Barbarijse slavernij (dat veel directer verbonden is met Europese geschiedenis) nauwelijks aandacht krijgt? Het antwoord ligt in de ideologische bril waarmee we worden geleerd om naar de geschiedenis te kijken. Slavernij wordt gepresenteerd als een uniek westers kwaad, waaruit een eeuwige morele schuld voortvloeit voor blanke Europeanen. Erkenning van niet-Europese slavernij zou dat narratief enkel verstoren. Het past niet in het verhaal van de boetvaardige, schuldige blanke tegenover de verheerlijkte slachtoffercultuur.
Hypocrisie in Jettens slavernijherdenking en collectieve schuld
Premier Jetten spreekt van “ons slavernijverleden”. Maar over welk “ons” heeft hij het dan? Geen levende Nederlander heeft slaven gehouden of was ooit slaaf. Cultuurmarxisten hebben van een specifiek stukje geschiedenis een collectieve erfzonde gemaakt. De selectieve verontwaardiging van Rob Jetten is daarom ook niet minder dan totale hypocrisie. Terwijl de nieuwbakken premier praat over een “blijvende impact”, negeert hij de impact van islamitische expansie en Arabische slavernij op Europa en de rest van de wereld.
Linkse identiteitspolitiek achter selectieve slavernijherdenking
Deze publieke schuldbelijdenis dient geen waarheidsvinding, maar uitsluitend linkse identiteitspolitiek. Het voedt ressentiment in plaats van trots op wat Nederland en Europa wél hebben bereikt: de afschaffing van slavernij als eerste grote beschavingen in de moderne tijd. Maar waar het Westen de slavernij afschafte, duurde ze elders in de wereld voort. Zoals in het moderne Libië waar, met name rond Tripoli, slavernij nog steeds bestaat. Na de val van Kadhafi in 2011 sprongen rivaliserende moslim-milities in het machtsvacuüm dat was ontstaan. Al snel ontstond een omvangrijk netwerk van mensenhandel. In 2017 publiceerde CNN schokkende beelden van openbare veilingen buiten Tripoli. Slaven worden daar verhandeld voor tussen de 200 en 800 dollar verkocht voor dwangarbeid en seksuele exploitatie. Ook worden nog altijd worden honderden christelijke en Jezidi vrouwen en meisjes vermist die door ISIS zijn ontvoerd voor seksuele slavernij. Van de Jezidi’s alleen al bevinden minstens 2.600 personen zich nog in handen van jihadisten. Daarnaast zijn er enkele honderden christelijke vrouwen en meisjes verdwenen, waarvan het precieze aantal onbekend is. Vandaag de dag zijn er nog steeds christelijke organisaties die zich inzetten voor de bevrijding van slaven, zoals CSI (Christian Solidarity International). Die in totaal meer dan 160.000 christenen heeft bevrijd uit de handen van islamitische milities.
Tijd voor volledig slavernijdebat inclusief niet-westerse vormen
Het wordt tijd dat Nederland zijn slavernijdebat bevrijdt van de krampachtige eenzijdigheid die het nu kenmerkt. Het is totaal misplaatst om alleen de trans-Atlantische slavenhandel te herdenken omdat het toevallig politiek en ideologisch goed uitkomt. De Barbarijse slavernij, de Arabisch-islamitische slavenhandel en talloze andere niet-westerse varianten horen net zo goed bij ons collectieve geheugen als de trans-Atlantische route. Premier Jetten en het Nationaal Slavernijmuseum doen de geschiedenis geen recht door slechts één hoofdstuk te belichten. Echte bewustwording begint met waarheid, niet met selectieve verontwaardiging.
Bestel kosteloos: Zwartboek Rob Jetten
Waar wil de nieuwe premier heen met Nederland? Dat is wat dit eerste boek over de machinaties van de D66-leider blootlegt. Het laat de anti-christelijke, klimaatideologische en immigrationistische agenda zien van de politicus. Onmisbaar voor iedere Nederlander die bezorgd is om de D66-aanvallen op onze vrijheid, ons eigendom en onze cultuur. Bestel het vandaag nog kosteloos!
Laatst bijgewerkt: 15 mei 2026 16:24
