Foutieve klimaatrapporten willen u overtuigen dat het einde nabij is.
Activisme en ideologie leidend in Online Klimaatexamen
Een teruggetrokken klimaatstudie blijft onterecht leidend in het Online Klimaatexamen - dat schreef Marcel Crok onlangs in een artikel van Clintel.
Teruggetrokken
Recentelijk heeft een ophefmakende ontwikkeling in de klimaatwetenschap de aandacht getrokken: een invloedrijke studie uit 2024 van het Potsdam Institute for Climate Impact Research (PIK), gepubliceerd in Nature, is ingetrokken. Dit paper voorspelde dat klimaatverandering tegen 2049 jaarlijks 38.000 miljard dollar aan economische schade zou veroorzaken. Een alarmerend cijfer dat gretig werd opgepikt door media, centrale banken en beleidsmakers.
Het Klimaatexamen
Het Nederlandse Klimaatexamen (provincies Noord- en Zuid Holland, Zeeland, Utrecht, het KNMI en de Universiteit Utrecht), een initiatief dat kennis over klimaatverandering wil testen en actie daaromtrent wil stimuleren, baseerde er zelfs een vraag op: volgens de makers van het examen zou klimaatschade oplopen tot maar liefst 20 procent van de wereldwijde economie. De auteurs van de studie in Nature erkenden dat hun schattingen te hoog waren uitgevallen door fouten in de analyse en de herziene cijfers zijn aanzienlijk lager. Opmerkelijk is echter dat het Klimaatexamen deze vraag nog steeds ongewijzigd presenteert, zonder vermelding van de retractie of een disclaimer.
Selectieve bronkeuze
De online versie blijft toegankelijk, en deelnemers worden aldus geïnformeerd op basis van een studie die niet langer standhoudt in de wetenschappelijke literatuur. Dit incident roept vragen op over selectieve bronkeuze. Waarom een vraag baseren op één enkele, controversiële paper van een instituut als PIK terwijl talloze andere studies veel lagere schattingen van klimaatschade geven? Het antwoord lijkt gelegen in de agenda: een hoog schadebedrag rechtvaardigt dringend beleid, zoals het snel afbouwen van fossiele brandstoffen.
Kritisch geluid
Een vergelijkbaar patroon zien we bij een eerder geval: de studie A critical assessment of extreme events trends in times of global warming uit 2022, geleid door professor Gianluca Alimonti van de Universiteit van Milaan. Deze studie, gebaseerd op IPCC-data, concludeerde dat er geen duidelijke toename is in frequentie of intensiteit van extreme weersomstandigheden die een “noodtoestand” zouden ondersteunen. Positieve effecten, zoals vergroening door hogere CO2-waarden, werden hierin eveneens benoemd. Het artikel werd veel gelezen en geciteerd, maar trok ook kritiek. Onder druk werd het in 2023 ingetrokken door European Physical Journal Plus, met als reden dat conclusies onvoldoende ondersteund zouden zijn. De auteur betwist dit echter, en Alimonti publiceerde later vervolgstudies met vergelijkbare bevindingen.
Klimaathysterie
Beide retracties illustreren een breder probleem: druk op wetenschappelijke publicaties die afwijken van het dominante narratief. Terwijl alarmistische studies brede verspreiding krijgen (zoals bij educatieve initiatieven als het Klimaatexamen) worden kritische analyses snel gemarginaliseerd en onder het tapijt geveegd. Dit saboteert een wetenschappelijke dialoog en leidt tot eenzijdige informatievoorziening. Extreme weersomstandigheden en economische effecten van klimaatverandering verdienen serieuze aandacht, maar klimaathysterie gebaseerd op ingetrokken papers helpt niemand. Het is tijd voor kritische wetenschap en onderwijs dat vrij is van ideologische vooroordelen.
Laatst bijgewerkt: 12 januari 2026 14:39
